<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X21n0370">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 370 占察善惡業報經玄義</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 370 占察善惡業報經玄義</title>
			<author>明 智旭撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">21</idno>.<idno type="no">370</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">占察善惡業報經玄義</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Electronic Buddhadharma Society (EBS)</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，佛敎電腦資訊庫功德會提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB06065">
				<charName>CBETA CHARACTER CB06065</charName>
				<mapping cb:dec="989105" type="PUA">U+F17B1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+29C18</mapping><mapping type="normal_unicode">U+4C17</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[鬮-龜+?]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15274">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15274</charName>
				<mapping cb:dec="998314" type="PUA">U+F3BAA</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+432B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>纜</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[纜-(罩-卓)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2006-06-30T11:17:05">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0406b" n="0406b"/>
<lb ed="X" n="0406b01"/>
<lb ed="X" n="0406b02"/>
<lb ed="X" n="0406b03"/><cb:docNumber>No. 370</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0406b04"/><lb ed="R035" n="0101a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>占察善惡業報經玄義</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0406b05"/><lb ed="R035" n="0101a02"/><byline cb:type="author">蕅益沙門古吳　智旭　述</byline>
<lb ed="X" n="0406b06"/><lb ed="R035" n="0101a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><p xml:id="pX21p0406b0601">夫三界惟心。心外無法。理具事造。實非兩重。但迷
<lb ed="X" n="0406b07"/><lb ed="R035" n="0101a04"/>之則三障宛然。悟之則三德法爾。迷悟無性。隨俗
<lb ed="X" n="0406b08"/><lb ed="R035" n="0101a05"/>假名。眞實指歸。二而不二。不二而二。迷悟似分。迷
<lb ed="X" n="0406b09"/><lb ed="R035" n="0101a06"/>旣迷其所悟。悟卽悟其所迷。此占察善惡業報經。
<lb ed="X" n="0406b10"/><lb ed="R035" n="0101a07"/>乃指迷歸悟之要津也。占察者。能觀之智。善惡業
<lb ed="X" n="0406b11"/><lb ed="R035" n="0101a08"/>報者。所觀之境。能觀無非一心三智。所觀無非一
<lb ed="X" n="0406b12"/><lb ed="R035" n="0101a09"/>境三諦。消除疑障。堅固淨信。開示進趣方便。安慰
<lb ed="X" n="0406b13"/><lb ed="R035" n="0101a10"/>令離怯弱。所以釋迦大聖。勸當機而耑請。地藏慈
<lb ed="X" n="0406b14"/><lb ed="R035" n="0101a11"/>尊。乘悲願而演說。事理雙明。淺深同益。可謂照昏
<lb ed="X" n="0406b15"/><lb ed="R035" n="0101a12"/>衢之寶炬。救痼疾之神丹。雖復去聖時遙。何幸妙
<lb ed="X" n="0406b16"/><lb ed="R035" n="0101a13"/>詮猶在。鑽仰旣切。欲罷不能。蠡測管窺。用公同志。
<lb ed="X" n="0406b17"/><lb ed="R035" n="0101a14"/>將疏經文。先明玄義。第一釋名。第二顯體。第三明
<lb ed="X" n="0406b18"/><lb ed="R035" n="0101a15"/>宗。第四辨用。第五敎相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0406b19"/><lb ed="R035" n="0101a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第一釋名</cb:mulu><p xml:id="pX21p0406b1901">○第一釋名者。經題七字。六別一通。別七例中。今
<lb ed="X" n="0406b20"/><lb ed="R035" n="0101a17"/>單從法。占察二字。約能觀法。善惡業報四字。約所
<lb ed="X" n="0406b21"/><lb ed="R035" n="0101a18"/>觀法。釋此能所二法。復有兩番。初略。次廣。初略釋
<lb ed="X" n="0406b22"/><lb ed="R035" n="0101b01"/>者。占以瞻視爲義。察以詳審爲義。各有事理･事者。
<lb ed="X" n="0406b23"/><lb ed="R035" n="0101b02"/>依於大士所示三種輪相。至誠擲視。名之爲占。審
<lb ed="X" n="0406b24"/><lb ed="R035" n="0101b03"/>諦觀其相應與否。名之爲察。或自除疑。或除他疑。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0406c" n="0406c"/>
<lb ed="X" n="0406c01"/><lb ed="R035" n="0101b04"/>但當學習此法。不得隨逐世間卜筮法也。理者。依
<lb ed="X" n="0406c02"/><lb ed="R035" n="0101b05"/>于大士所示一實境界。二種觀道。如實正向。名之
<lb ed="X" n="0406c03"/><lb ed="R035" n="0101b06"/>爲占。依於大士所示巧說深法。離相違過。諦審思
<lb ed="X" n="0406c04"/><lb ed="R035" n="0101b07"/>惟。名之爲察。由是自善進趣。令他亦善進趣。自離
<lb ed="X" n="0406c05"/><lb ed="R035" n="0101b08"/>怯弱。令他亦離怯弱。是名理占察也。善惡者。十善
<lb ed="X" n="0406c06"/><lb ed="R035" n="0101b09"/>十惡。依身口意而名爲業。業秖是思。由善惡思。發
<lb ed="X" n="0406c07"/><lb ed="R035" n="0101b10"/>身口意種種事業。意兼惑業。身口唯業。今以第一
<lb ed="X" n="0406c08"/><lb ed="R035" n="0101b11"/>輪相。占視善惡多少。察其相應與否。復以第二輪
<lb ed="X" n="0406c09"/><lb ed="R035" n="0101b12"/>相。占視業力強弱。亦須察其相應與否。又以第三
<lb ed="X" n="0406c10"/><lb ed="R035" n="0101b13"/>輪相。占視三世果報。亦須察其相應與否。具如經
<lb ed="X" n="0406c11"/><lb ed="R035" n="0101b14"/>文廣明。自身所有善惡業報。依此三種輪相而占
<lb ed="X" n="0406c12"/><lb ed="R035" n="0101b15"/>察之。決了疑悔。爲他亦然。故名占察善惡業報也。
<lb ed="X" n="0406c13"/><lb ed="R035" n="0101b16"/>復次。有善惡惑。有善惡業。有善惡業所感果報。惑
<lb ed="X" n="0406c14"/><lb ed="R035" n="0101b17"/>業果三。皆是因緣所生。凡屬因緣生法。無不卽空･
<lb ed="X" n="0406c15"/><lb ed="R035" n="0101b18"/>假･中。今依一實境界。解了卽空･假･中。名之爲占。復
<lb ed="X" n="0406c16"/><lb ed="R035" n="0102a01"/>依二種觀道。證悟卽空･假･中名之爲察。或依進趣
<lb ed="X" n="0406c17"/><lb ed="R035" n="0102a02"/>方便。知其卽空･假･中。啓廸正信。名之爲占。復依巧
<lb ed="X" n="0406c18"/><lb ed="R035" n="0102a03"/>說深法。悟其卽空･假･中。永離怯弱。名之爲察。故稱
<lb ed="X" n="0406c19"/><lb ed="R035" n="0102a04"/>占察善惡業報也。初略釋竟。</p>
<lb ed="X" n="0406c20"/><lb ed="R035" n="0102a05"/><p xml:id="pX21p0406c2001">次廣釋者。若依文便。應先釋占察。後釋善惡業報。
<lb ed="X" n="0406c21"/><lb ed="R035" n="0102a06"/>然設無善惡業報。約何可論占察。今依此義。故先
<lb ed="X" n="0406c22"/><lb ed="R035" n="0102a07"/>釋善惡業報。後釋占察也。先釋善惡業報復爲二。
<lb ed="X" n="0406c23"/><lb ed="R035" n="0102a08"/>初分釋。二合釋。初中三。初釋善惡。二釋業。三釋報。
<lb ed="X" n="0406c24"/><lb ed="R035" n="0102a09"/>初釋善惡爲四。初約事局釋。二約理通釋。三結屬
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0407a" n="0407a"/>
<lb ed="X" n="0407a01"/><lb ed="R035" n="0102a10"/>十法界。四結成卽空･假･中。</p>
<lb ed="X" n="0407a02"/><lb ed="R035" n="0102a11"/><p xml:id="pX21p0407a0201">初約事局釋者。性是淸淨調良。能爲此世他世順
<lb ed="X" n="0407a03"/><lb ed="R035" n="0102a12"/>益。名之爲善。性是染汙粗戾。能爲此世他世違損。
<lb ed="X" n="0407a04"/><lb ed="R035" n="0102a13"/>名之爲惡。卽殺生･偷盜･邪婬。名身三惡。妄言･綺語･
<lb ed="X" n="0407a05"/><lb ed="R035" n="0102a14"/>兩舌･惡罵。名口四惡。貪欲･瞋恚･愚癡。名意三惡。不
<lb ed="X" n="0407a06"/><lb ed="R035" n="0102a15"/>殺･不盜･不婬。名身三善。不妄･不綺･不離間･不粗獷。
<lb ed="X" n="0407a07"/><lb ed="R035" n="0102a16"/>名口四善。不貪･不瞋･不癡。名意三善。故四十二章
<lb ed="X" n="0407a08"/><lb ed="R035" n="0102a17"/>經云。如是十事。不順聖道。名十惡行。是惡若止。名
<lb ed="X" n="0407a09"/><lb ed="R035" n="0102a18"/>十善行耳。又十善各論止行。不殺不盜等。名爲止
<lb ed="X" n="0407a10"/><lb ed="R035" n="0102b01"/>善。慈悲放生。周給布施。修習梵行。說誠實言。說利
<lb ed="X" n="0407a11"/><lb ed="R035" n="0102b02"/>義語。和合諍訟。柔軟誘誨。常念喜捨。志存悲愍。了
<lb ed="X" n="0407a12"/><lb ed="R035" n="0102b03"/>達事理。名爲行善。故此經云。言十善者。則爲一切
<lb ed="X" n="0407a13"/><lb ed="R035" n="0102b04"/>衆善根本。能攝一切諸餘善法。言十惡者。亦爲一
<lb ed="X" n="0407a14"/><lb ed="R035" n="0102b05"/>切衆惡根本。能攝一切諸餘惡法也。初約事局釋
<lb ed="X" n="0407a15"/><lb ed="R035" n="0102b06"/>竟。</p>
<lb ed="X" n="0407a16"/><lb ed="R035" n="0102b07"/><p xml:id="pX21p0407a1601">二約理通釋者。先釋惡。次釋善。後明互融。先釋惡
<lb ed="X" n="0407a17"/><lb ed="R035" n="0102b08"/>者。有事惡。有理惡。事惡如前說。理惡者。外道計斷
<lb ed="X" n="0407a18"/><lb ed="R035" n="0102b09"/>計常。破壞因果。是殺俗諦。違背涅槃。不能證契。是
<lb ed="X" n="0407a19"/><lb ed="R035" n="0102b10"/>殺眞諦。見戒二取。心外著法。是偷盜。愛染見執及
<lb ed="X" n="0407a20"/><lb ed="R035" n="0102b11"/>味禪等。是邪婬。實非出要。自言出要。是妄言。種種
<lb ed="X" n="0407a21"/><lb ed="R035" n="0102b12"/>戲論。無眞實義。是綺語。鬬亂出世間法。是兩舌。增
<lb ed="X" n="0407a22"/><lb ed="R035" n="0102b13"/>長煩毒。是惡口。自謂眞實。是貪。謂餘虗妄。是瞋。不
<lb ed="X" n="0407a23"/><lb ed="R035" n="0102b14"/>知出要。是癡。聲聞緣覺永斷生因。是殺俗諦。不知
<lb ed="X" n="0407a24"/><lb ed="R035" n="0102b15"/>佛性。是殺中諦。妄取涅槃。是盜。證偏眞理不能捨
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0407b" n="0407b"/>
<lb ed="X" n="0407b01"/><lb ed="R035" n="0102b16"/>離。是婬。未得一切解脫。自謂解脫。是妄言。譬如空
<lb ed="X" n="0407b02"/><lb ed="R035" n="0102b17"/>拳楊葉。無眞實義。是綺語。分離生死涅槃。無二法
<lb ed="X" n="0407b03"/><lb ed="R035" n="0102b18"/>性以爲定二。是兩舌。分別善惡有漏無漏等法。是
<lb ed="X" n="0407b04"/><lb ed="R035" n="0103a01"/>惡口。著無爲。是貪。厭有爲。是瞋。不知平等法性。是
<lb ed="X" n="0407b05"/><lb ed="R035" n="0103a02"/>癡。權敎菩薩。入空時。殺俗諦。入假時。殺中諦。觀中
<lb ed="X" n="0407b06"/><lb ed="R035" n="0103a03"/>時。雙殺二諦。誓取菩提。是盜。神通法愛。是婬。未證
<lb ed="X" n="0407b07"/><lb ed="R035" n="0103a04"/>實相有所言說。是妄言。種種言說不契實義。是綺
<lb ed="X" n="0407b08"/><lb ed="R035" n="0103a05"/>語。分別中邊。是兩舌。彈訶生死及二乘法。是惡口。
<lb ed="X" n="0407b09"/><lb ed="R035" n="0103a06"/>似道法愛。是貪。捨離二邊。是瞋。未照圓中。是癡。釋
<lb ed="X" n="0407b10"/><lb ed="R035" n="0103a07"/>惡竟。次釋善者。事善如前說。理善者。佛弟子離斷
<lb ed="X" n="0407b11"/><lb ed="R035" n="0103a08"/>常見。深信因果。是不殺俗諦。達一切法無我無我
<lb ed="X" n="0407b12"/><lb ed="R035" n="0103a09"/>所。亦無實性。不殺眞諦。知一切法皆是佛法。皆是
<lb ed="X" n="0407b13"/><lb ed="R035" n="0103a10"/>實相。第一義諦。法界。法住。法位。眞如。實際。如來藏
<lb ed="X" n="0407b14"/><lb ed="R035" n="0103a11"/>性。平等圓融不可思議。不殺中諦了知心外無法
<lb ed="X" n="0407b15"/><lb ed="R035" n="0103a12"/>可取。是不盜。無能無所。是不婬。四悉因緣如理詮
<lb ed="X" n="0407b16"/><lb ed="R035" n="0103a13"/>說。是不妄。能令衆生得於四益。是不綺。隨順事理。
<lb ed="X" n="0407b17"/><lb ed="R035" n="0103a14"/>是不鬬亂。悅可衆心。是不粗惡。離似道愛。是不貪。
<lb ed="X" n="0407b18"/><lb ed="R035" n="0103a15"/>不違三諦。是不瞋。了達三諦。是不癡。次釋善竟。後
<lb ed="X" n="0407b19"/><lb ed="R035" n="0103a16"/>明互融者。善惡名字。本無一定。故以名定義。萬無
<lb ed="X" n="0407b20"/><lb ed="R035" n="0103a17"/>一得。以義定名。萬無一失。且如約事。則殺盜等爲
<lb ed="X" n="0407b21"/><lb ed="R035" n="0103a18"/>惡。不殺盜等爲善。約理。則有漏事善事惡。總名爲
<lb ed="X" n="0407b22"/><lb ed="R035" n="0103b01"/>惡。無漏事理。乃名爲善。又有漏善惡及偏眞事理。
<lb ed="X" n="0407b23"/><lb ed="R035" n="0103b02"/>總名爲惡。入假事理。乃名爲善。又有漏善惡及偏
<lb ed="X" n="0407b24"/><lb ed="R035" n="0103b03"/>眞事理。入假事理。總名爲惡。入中事理。乃名爲善。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0407c" n="0407c"/>
<lb ed="X" n="0407c01"/><lb ed="R035" n="0103b04"/>又但中事理。仍名爲惡。圓中事理。乃名爲善。是則
<lb ed="X" n="0407c02"/><lb ed="R035" n="0103b05"/>事殺事盜等。唯得名惡。不得名善。圓中事理。唯得
<lb ed="X" n="0407c03"/><lb ed="R035" n="0103b06"/>名善。不得名惡。若事不殺盜等乃至但中事理。亦
<lb ed="X" n="0407c04"/><lb ed="R035" n="0103b07"/>得名善。亦得名惡。望前則皆名善。望後則皆名惡
<lb ed="X" n="0407c05"/><lb ed="R035" n="0103b08"/>也。復有理惡。所謂弑無明父。害貪愛母。菩提無與
<lb ed="X" n="0407c06"/><lb ed="R035" n="0103b09"/>者。然我取菩提。法喜爲妻。空拳誘度。乃至大貪大
<lb ed="X" n="0407c07"/><lb ed="R035" n="0103b10"/>瞋大癡法門。是則惟佛具足十惡。菩薩二乘。但有
<lb ed="X" n="0407c08"/><lb ed="R035" n="0103b11"/>少分十惡。一切衆生。唯能具足十善。更無少惡也。
<lb ed="X" n="0407c09"/><lb ed="R035" n="0103b12"/>二約理通釋竟。</p>
<lb ed="X" n="0407c10"/><lb ed="R035" n="0103b13"/><p xml:id="pX21p0407c1001">三結屬十法界者。又爲三。初明十界。二明四敎。三
<lb ed="X" n="0407c11"/><lb ed="R035" n="0103b14"/>明六卽。初明十界者。地獄苦重。但具事理善惡種
<lb ed="X" n="0407c12"/><lb ed="R035" n="0103b15"/>子。不起事理善惡現行。一分極苦鬼趣傍生亦爾。
<lb ed="X" n="0407c13"/><lb ed="R035" n="0103b16"/>鬼畜二趣。亦具事理善惡種子。多起事惡現行。少
<lb ed="X" n="0407c14"/><lb ed="R035" n="0103b17"/>起事善現行。未必能起理惡理善。慧力弱故。阿修
<lb ed="X" n="0407c15"/><lb ed="R035" n="0103b18"/>羅趣。略同鬼畜。或得見佛聞法。能起理善。理善若
<lb ed="X" n="0407c16"/><lb ed="R035" n="0104a01"/>起。如應攝入四聖界中。人趣有二。若在北洲雖具
<lb ed="X" n="0407c17"/><lb ed="R035" n="0104a02"/>一切種子。但起事善。不起事惡。亦復不起理惡理
<lb ed="X" n="0407c18"/><lb ed="R035" n="0104a03"/>善。就事善中。但有舊醫十善。不起三皈五戒八戒
<lb ed="X" n="0407c19"/><lb ed="R035" n="0104a04"/>具戒諸善。以不聞佛法故。若在三洲。具能起於事
<lb ed="X" n="0407c20"/><lb ed="R035" n="0104a05"/>理善惡。人中慧解極猛利故。若起理善。亦隨攝入
<lb ed="X" n="0407c21"/><lb ed="R035" n="0104a06"/>四聖界中。天趣有四。一地居二天。謂四王。忉利。具
<lb ed="X" n="0407c22"/><lb ed="R035" n="0104a07"/>起事理善惡。略與人同。但事善中。缺出家戒一事
<lb ed="X" n="0407c23"/><lb ed="R035" n="0104a08"/>耳。二空居四天。謂夜摩。兜率。化樂。他化。不起殺盜
<lb ed="X" n="0407c24"/><lb ed="R035" n="0104a09"/>邪婬三種事惡。猶有正婬未斷。亦容起後七種事
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0408a" n="0408a"/>
<lb ed="X" n="0408a01"/><lb ed="R035" n="0104a10"/>惡。亦能起事十善。但不起出家戒。亦能起於理善
<lb ed="X" n="0408a02"/><lb ed="R035" n="0104a11"/>理惡。若起理善。亦隨攝入四聖界中。三色界中。又
<lb ed="X" n="0408a03"/><lb ed="R035" n="0104a12"/>分爲二。一初禪天。猶有覺觀語言。容起口妄意貪。
<lb ed="X" n="0408a04"/><lb ed="R035" n="0104a13"/>梵於釋子起諂誑故。不起其餘事惡。得起一切理
<lb ed="X" n="0408a05"/><lb ed="R035" n="0104a14"/>善理惡。若起理善。亦隨攝入四聖界中。二禪以上。
<lb ed="X" n="0408a06"/><lb ed="R035" n="0104a15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0408a0601" n="0408a0601"/><anchor xml:id="beg0408a0601" n="0408a0601"/>已<anchor xml:id="end0408a0601"/>離覺觀。不起身口事惡。但起當地貪癡。及起理
<lb ed="X" n="0408a07"/><lb ed="R035" n="0104a16"/>善理惡。若起理善。屬四聖界也。四無色界。但有四
<lb ed="X" n="0408a08"/><lb ed="R035" n="0104a17"/>蘊。無業果身。不起身口事善事惡。亦起當地貪癡。
<lb ed="X" n="0408a09"/><lb ed="R035" n="0104a18"/>多起理惡。少起理善。一切菩薩不生彼故。聲聞緣
<lb ed="X" n="0408a10"/><lb ed="R035" n="0104b01"/>覺。又分爲三。一者見道。二者離欲。三者無學。初見
<lb ed="X" n="0408a11"/><lb ed="R035" n="0104b02"/>道位。永斷十種分別事惡。亦斷外道殺俗殺眞等
<lb ed="X" n="0408a12"/><lb ed="R035" n="0104b03"/>理惡。而未能斷正婬及貪瞋癡任運事惡。亦復全
<lb ed="X" n="0408a13"/><lb ed="R035" n="0104b04"/>起聲聞緣覺理惡。二離欲位。永斷欲界十種事惡。
<lb ed="X" n="0408a14"/><lb ed="R035" n="0104b05"/>未斷色無色界任運貪癡事惡。三無學位。又分爲
<lb ed="X" n="0408a15"/><lb ed="R035" n="0104b06"/>二。一有餘依地。永斷三界事惡。全墮聲聞緣覺理
<lb ed="X" n="0408a16"/><lb ed="R035" n="0104b07"/>惡。二無餘依地。若據權論。卽是永入涅槃。無復事
<lb ed="X" n="0408a17"/><lb ed="R035" n="0104b08"/>理善惡若現若種。若據實論。卽是出生界外方便
<lb ed="X" n="0408a18"/><lb ed="R035" n="0104b09"/>土中。但斷界內事理善惡現種。仍復現行聲聞緣
<lb ed="X" n="0408a19"/><lb ed="R035" n="0104b10"/>覺理惡。或能起于菩薩佛界理善理惡。若起菩薩
<lb ed="X" n="0408a20"/><lb ed="R035" n="0104b11"/>佛界善惡。如應攝入菩薩佛界也。菩薩法界。復分
<lb ed="X" n="0408a21"/><lb ed="R035" n="0104b12"/>爲四。一三藏所明事六度菩薩。具足事理善惡種
<lb ed="X" n="0408a22"/><lb ed="R035" n="0104b13"/>子。而弘誓力強。止觀力弱。但能永斷事惡現行。不
<lb ed="X" n="0408a23"/><lb ed="R035" n="0104b14"/>能損害事惡種子。但能熾然修行事善。不能方便
<lb ed="X" n="0408a24"/><lb ed="R035" n="0104b15"/>發起理善。于本敎中。旣不立修證地位。尅實論之。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0408b" n="0408b"/>
<lb ed="X" n="0408b01"/><lb ed="R035" n="0104b16"/>猶屬人天界耳。二通敎菩薩。若在乾慧性地。略同
<lb ed="X" n="0408b02"/><lb ed="R035" n="0104b17"/>三藏。若八人見地發眞。則永斷凡外事理二惡。能
<lb ed="X" n="0408b03"/><lb ed="R035" n="0104b18"/>起菩薩佛界事善及理善惡。三別敎菩薩。十信位
<lb ed="X" n="0408b04"/><lb ed="R035" n="0105a01"/>中。亦同三藏。十住<anchor xml:id="nkr_note_add_0408b0401" n="0408b0401"/><anchor xml:id="beg0408b0401" n="0408b0401"/>已<anchor xml:id="end0408b0401"/>去。同前通敎。或復勝之。可以
<lb ed="X" n="0408b05"/><lb ed="R035" n="0105a02"/>意得。登地證道同圓。永斷九界事理二惡。唯起佛
<lb ed="X" n="0408b06"/><lb ed="R035" n="0105a03"/>界事理二善及佛理惡。四圓敎菩薩。亦名菩薩。亦
<lb ed="X" n="0408b07"/><lb ed="R035" n="0105a04"/>名爲佛。五品位中。圓伏九界事理二惡。圓起佛界
<lb ed="X" n="0408b08"/><lb ed="R035" n="0105a05"/>事善。而佛界理善理惡。猶未現起。十信位中。任運
<lb ed="X" n="0408b09"/><lb ed="R035" n="0105a06"/>先斷凡外事理二惡。亦斷聲聞緣覺理惡。相似起
<lb ed="X" n="0408b10"/><lb ed="R035" n="0105a07"/>于佛界理善理惡。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0408b1001" n="0408b1001"/><anchor xml:id="beg0408b1001" n="0408b1001"/>已<anchor xml:id="end0408b1001"/>去。圓斷九界事理二惡。
<lb ed="X" n="0408b11"/><lb ed="R035" n="0105a08"/>分證佛界理善理惡也。佛界亦四。一藏敎所明果
<lb ed="X" n="0408b12"/><lb ed="R035" n="0105a09"/>佛。止能永斷六凡事理二惡種子。圓滿無漏事理
<lb ed="X" n="0408b13"/><lb ed="R035" n="0105a10"/>二善。止能弑枝末無明父。害界內貪愛母。取一切
<lb ed="X" n="0408b14"/><lb ed="R035" n="0105a11"/>智菩提。以眞諦法喜爲妻。說生生不可說法以誘
<lb ed="X" n="0408b15"/><lb ed="R035" n="0105a12"/>嬰兒。不捨三界有爲福慧爲大貪。不取三界見思
<lb ed="X" n="0408b16"/><lb ed="R035" n="0105a13"/>因果爲大瞋。不分別三界諸法爲大癡耳。二通敎
<lb ed="X" n="0408b17"/><lb ed="R035" n="0105a14"/>所明果佛。因雖先斷六凡事理二惡種子。至果滿
<lb ed="X" n="0408b18"/><lb ed="R035" n="0105a15"/>時。還與藏佛同也。但兼能說生不生不可說法以
<lb ed="X" n="0408b19"/><lb ed="R035" n="0105a16"/>誘嬰兒爲小勝耳。三別敎所明妙覺果佛。僅斷十
<lb ed="X" n="0408b20"/><lb ed="R035" n="0105a17"/>二品無明惡。僅分證圓中事理二善。僅分證大貪
<lb ed="X" n="0408b21"/><lb ed="R035" n="0105a18"/>大瞋等惡。不得名究竟也。四圓敎所明妙覺果佛。
<lb ed="X" n="0408b22"/><lb ed="R035" n="0105b01"/>一切事理二惡。斷無不盡。一切事理二善。修無不
<lb ed="X" n="0408b23"/><lb ed="R035" n="0105b02"/>滿。又究竟弑無明父。究竟害貪愛母。究竟取大菩
<lb ed="X" n="0408b24"/><lb ed="R035" n="0105b03"/>提。無有遺餘。究竟會合三諦法喜。無時暫捨。生生
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0408c" n="0408c"/>
<lb ed="X" n="0408c01"/><lb ed="R035" n="0105b04"/>等四句皆不可說。而說四句。一切實。一切不實。一
<lb ed="X" n="0408c02"/><lb ed="R035" n="0105b05"/>切亦實亦不實。一切非實非不實。誑誘十界嬰兒。
<lb ed="X" n="0408c03"/><lb ed="R035" n="0105b06"/>不捨一切法。不取一切法。不分別一切法。是謂究
<lb ed="X" n="0408c04"/><lb ed="R035" n="0105b07"/>竟善究竟惡也。初明十界竟。</p>
<lb ed="X" n="0408c05"/><lb ed="R035" n="0105b08"/><p xml:id="pX21p0408c0501">二明四敎者。四敎各論十界。而淺深通別有異。今
<lb ed="X" n="0408c06"/><lb ed="R035" n="0105b09"/>應從淺辨深。束通從別。且如藏敎。以凡外事理二
<lb ed="X" n="0408c07"/><lb ed="R035" n="0105b10"/>惡爲所治。以三乘四諦十二因緣六度爲能治。凡
<lb ed="X" n="0408c08"/><lb ed="R035" n="0105b11"/>外是六法界。四諦是聲聞界。十二因緣是緣覺界。
<lb ed="X" n="0408c09"/><lb ed="R035" n="0105b12"/>六度是菩薩界。三祇因滿。得成正覺。卽是佛界。而
<lb ed="X" n="0408c10"/><lb ed="R035" n="0105b13"/>究其所詮。止是因緣生法一句。析法歸空。斷除我
<lb ed="X" n="0408c11"/><lb ed="R035" n="0105b14"/>執。不知諸法當體卽空。爲化鈍根。施此小法。若約
<lb ed="X" n="0408c12"/><lb ed="R035" n="0105b15"/>菩薩。不出六凡。若約證眞。唯歸<g ref="#CB01926">灰</g>斷。束通從別。判
<lb ed="X" n="0408c13"/><lb ed="R035" n="0105b16"/>是聲聞法也。次明通敎。亦以凡外事理二惡爲所
<lb ed="X" n="0408c14"/><lb ed="R035" n="0105b17"/>治。以共般若無生理觀爲能治。凡外是六法界。<anchor xml:id="nkr_note_add_0408c1401" n="0408c1401"/><anchor xml:id="beg0408c1401" n="0408c1401"/>已<anchor xml:id="end0408c1401"/>
<lb ed="X" n="0408c15"/><lb ed="R035" n="0105b18"/>辦地是聲聞界。辟支地是緣覺界。第九地卽菩薩
<lb ed="X" n="0408c16"/><lb ed="R035" n="0106a01"/>界。第十地卽佛界。而究其所詮。止是卽空一句。體
<lb ed="X" n="0408c17"/><lb ed="R035" n="0106a02"/>法無性。斷界內我法二執。不知諸法假名無量。雖
<lb ed="X" n="0408c18"/><lb ed="R035" n="0106a03"/>爲大乘初門。當敎亦歸<g ref="#CB01926">灰</g>斷。束通從別。判是緣覺
<lb ed="X" n="0408c19"/><lb ed="R035" n="0106a04"/>法也。次明別敎。以九界事理二惡爲所治。以不共
<lb ed="X" n="0408c20"/><lb ed="R035" n="0106a05"/>般若次第三觀爲能治。十信位中。仰信中道。用藏
<lb ed="X" n="0408c21"/><lb ed="R035" n="0106a06"/>敎析空觀及六度事善。治凡外事理二惡。十住。用
<lb ed="X" n="0408c22"/><lb ed="R035" n="0106a07"/>通敎體空觀及六度理善。斷凡外事理二惡。十行。
<lb ed="X" n="0408c23"/><lb ed="R035" n="0106a08"/>用入假觀。治聲聞緣覺理惡。徧能通達十界病之
<lb ed="X" n="0408c24"/><lb ed="R035" n="0106a09"/>與藥。十向。習中道觀。治菩薩理惡。十地。斷九界理
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0409a" n="0409a"/>
<lb ed="X" n="0409a01"/><lb ed="R035" n="0106a10"/>惡。證佛界理善。而究其所詮。止是假名一句。緣理
<lb ed="X" n="0409a02"/><lb ed="R035" n="0106a11"/>斷九。不知諸法當體卽中。雖云證道同圓。當敎談
<lb ed="X" n="0409a03"/><lb ed="R035" n="0106a12"/>理不融。束通從別。判是菩薩法也。次明圓敎。以十
<lb ed="X" n="0409a04"/><lb ed="R035" n="0106a13"/>界事理二惡爲所治。卽以十界事理二善爲能治。
<lb ed="X" n="0409a05"/><lb ed="R035" n="0106a14"/>亦得云以十界理善爲所治。以十界理惡爲能治。
<lb ed="X" n="0409a06"/><lb ed="R035" n="0106a15"/>亦得云十界善惡皆是所治。十界善惡皆卽能治。
<lb ed="X" n="0409a07"/><lb ed="R035" n="0106a16"/>何以故三千在理。同名無明。能治性外。無別所治。
<lb ed="X" n="0409a08"/><lb ed="R035" n="0106a17"/>如水成冰故。三千果成。咸稱常樂。所治性別。無外
<lb ed="X" n="0409a09"/><lb ed="R035" n="0106a18"/>能治。如冰還成水故。雖無能所。而能所宛然。以一
<lb ed="X" n="0409a10"/><lb ed="R035" n="0106b01"/>心三觀。圓治一切事惡理惡。圓顯一切理善理惡。
<lb ed="X" n="0409a11"/><lb ed="R035" n="0106b02"/>始從五品。終至妙覺。所斷所顯。略如前說。而究其
<lb ed="X" n="0409a12"/><lb ed="R035" n="0106b03"/>所詮。明一切法皆是佛法。因緣卽中。心佛衆生。三
<lb ed="X" n="0409a13"/><lb ed="R035" n="0106b04"/>無差別。說無分別法。隨佛自意語。束通從別。判是
<lb ed="X" n="0409a14"/><lb ed="R035" n="0106b05"/>佛界法也。二明四敎竟。</p>
<lb ed="X" n="0409a15"/><lb ed="R035" n="0106b06"/><p xml:id="pX21p0409a1501">三明六卽者。圓敎旣明衆生卽佛。性德平等。若不
<lb ed="X" n="0409a16"/><lb ed="R035" n="0106b07"/>了之。易起僭慢。故須以六位揀修。修雖分六。性恒
<lb ed="X" n="0409a17"/><lb ed="R035" n="0106b08"/>平等。故六而常卽。可祛退怯。性雖平等。修有逆順。
<lb ed="X" n="0409a18"/><lb ed="R035" n="0106b09"/>故卽而常六。可除上慢也。理卽惟逆。究竟惟順。名
<lb ed="X" n="0409a19"/><lb ed="R035" n="0106b10"/>字以去。望前名順。望後名逆。又逆性則順無明。順
<lb ed="X" n="0409a20"/><lb ed="R035" n="0106b11"/>性則逆無明。故逆名爲惡。亦可名善。順名爲善。亦
<lb ed="X" n="0409a21"/><lb ed="R035" n="0106b12"/>可名惡也。初理卽者。且如擧一善字。卽具十界由
<lb ed="X" n="0409a22"/><lb ed="R035" n="0106b13"/>其順無明父。孝貪愛母。不敢盜取菩提。乖離法喜
<lb ed="X" n="0409a23"/><lb ed="R035" n="0106b14"/>妻妾。不作佛法口業。不貪事理二善。不瞋見思煩
<lb ed="X" n="0409a24"/><lb ed="R035" n="0106b15"/>惱。分明起惑造業。則爲三塗法界。乃至不殺中諦。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0409b" n="0409b"/>
<lb ed="X" n="0409b01"/><lb ed="R035" n="0106b16"/>不取自心。不著似愛。不說不了義法。不貪權善。不
<lb ed="X" n="0409b02"/><lb ed="R035" n="0106b17"/>瞋二邊。了達三諦。則爲佛界。又如擧一惡字。亦具
<lb ed="X" n="0409b03"/><lb ed="R035" n="0106b18"/>十界。由其殺生偷盜等十惡滿足。則墮三塗法界。
<lb ed="X" n="0409b04"/><lb ed="R035" n="0107a01"/>由其雖不起事惡。而有迷眞理惡。則墮人天法界。
<lb ed="X" n="0409b05"/><lb ed="R035" n="0107a02"/>雖無事惡及迷眞惡。而有迷俗理惡。則墮二乘法
<lb ed="X" n="0409b06"/><lb ed="R035" n="0107a03"/>界。雖無事惡及迷眞迷俗理惡。而有迷中理惡。則
<lb ed="X" n="0409b07"/><lb ed="R035" n="0107a04"/>墮菩薩法界。雖無事惡迷三諦惡。而具足弑無明
<lb ed="X" n="0409b08"/><lb ed="R035" n="0107a05"/>父等惡。則墮佛界。是知善惡二名。各具十界。就一
<lb ed="X" n="0409b09"/><lb ed="R035" n="0107a06"/>一界。無不卽空･假･中。而六凡生盲。日用不知。二乘
<lb ed="X" n="0409b10"/><lb ed="R035" n="0107a07"/>眇目。妄生取捨。菩薩隔羅謂在障外。故從地獄至
<lb ed="X" n="0409b11"/><lb ed="R035" n="0107a08"/>別十向。終日在理。不得理用。皆名爲理卽佛。亦名
<lb ed="X" n="0409b12"/><lb ed="R035" n="0107a09"/>理卽十界。亦名理卽善惡也。二名字卽者。若聞圓
<lb ed="X" n="0409b13"/><lb ed="R035" n="0107a10"/>頓妙詮。能解一切善惡。但有名字。一切十界。亦但
<lb ed="X" n="0409b14"/><lb ed="R035" n="0107a11"/>名字。一一名字。卽空･假･中。一名字中。通達一切名
<lb ed="X" n="0409b15"/><lb ed="R035" n="0107a12"/>字。一切名字。通達秖一名字。非一非一切。而一切
<lb ed="X" n="0409b16"/><lb ed="R035" n="0107a13"/>而一。故爲名字卽佛。亦爲名字卽十界。亦爲名字
<lb ed="X" n="0409b17"/><lb ed="R035" n="0107a14"/>卽善惡也。三觀行卽者。依所解義而起如理作意。
<lb ed="X" n="0409b18"/><lb ed="R035" n="0107a15"/>審諦思惟十界善惡。一一無非三德祕藏。故能圓
<lb ed="X" n="0409b19"/><lb ed="R035" n="0107a16"/>伏五住。雖有煩惱。如無煩惱。雖有肉眼。名爲佛眼。
<lb ed="X" n="0409b20"/><lb ed="R035" n="0107a17"/>此是觀行卽佛。亦名觀行卽十界。觀行卽善惡也。
<lb ed="X" n="0409b21"/><lb ed="R035" n="0107a18"/>四相似卽者。由圓觀力。相似斷事理惡。生事理善。
<lb ed="X" n="0409b22"/><lb ed="R035" n="0107b01"/>如鑽木火。煖相先現。如消堅冰。漸令潤濕。故名相
<lb ed="X" n="0409b23"/><lb ed="R035" n="0107b02"/>似卽佛。亦名相似卽十界。相似卽善惡也。五分證
<lb ed="X" n="0409b24"/><lb ed="R035" n="0107b03"/>卽者。由圓觀力。分破十界善惡上之三惑。分顯十
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0409c" n="0409c"/>
<lb ed="X" n="0409c01"/><lb ed="R035" n="0107b04"/>界善惡上之三德。如木出火。還燒于木。如冰成水。
<lb ed="X" n="0409c02"/><lb ed="R035" n="0107b05"/>還泮餘冰。故名分證卽佛。亦名分證卽十界。亦名
<lb ed="X" n="0409c03"/><lb ed="R035" n="0107b06"/>分證卽善惡也。六究竟卽者。圓道滿足。惑無不破。
<lb ed="X" n="0409c04"/><lb ed="R035" n="0107b07"/>德無不顯。如火出木盡。如冰盡水澄。故名究竟卽
<lb ed="X" n="0409c05"/><lb ed="R035" n="0107b08"/>佛。亦名究竟卽十界。究竟卽善惡。以十界善惡。本
<lb ed="X" n="0409c06"/><lb ed="R035" n="0107b09"/>具三諦三德之理。至此方得畢顯現故。非別有法
<lb ed="X" n="0409c07"/><lb ed="R035" n="0107b10"/>可證可得。但全證得衆生所迷本理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0409c0701" n="0409c0701"/><anchor xml:id="beg0409c0701" n="0409c0701"/>已<anchor xml:id="end0409c0701"/>。故云圓
<lb ed="X" n="0409c08"/><lb ed="R035" n="0107b11"/>滿菩提歸無所得也。三結屬十法界竟。</p>
<lb ed="X" n="0409c09"/><lb ed="R035" n="0107b12"/><p xml:id="pX21p0409c0901">四結成卽空･假･中者。上來所明事理善惡。該羅十
<lb ed="X" n="0409c10"/><lb ed="R035" n="0107b13"/>界。徧攝四敎。統括六卽。則若理若事。若因若果。能
<lb ed="X" n="0409c11"/><lb ed="R035" n="0107b14"/>詮所詮。性修藥病。祗約善惡二字。收無不盡。是故
<lb ed="X" n="0409c12"/><lb ed="R035" n="0107b15"/>若知善惡卽空･假･中。則知一切諸法無不卽空･假･
<lb ed="X" n="0409c13"/><lb ed="R035" n="0107b16"/>中。圓融妙理。觸處洞然。復爲三意一約豎結。二約
<lb ed="X" n="0409c14"/><lb ed="R035" n="0107b17"/>橫結。三約一念非橫非豎總結。一約豎結者。事善
<lb ed="X" n="0409c15"/><lb ed="R035" n="0107b18"/>事惡及凡夫理惡。屬六凡法界。爲藏敎所治。墮理
<lb ed="X" n="0409c16"/><lb ed="R035" n="0108a01"/>卽位中者。名世俗諦。所謂因緣所生法也。無漏事
<lb ed="X" n="0409c17"/><lb ed="R035" n="0108a02"/>善。證眞理善。屬二乘法界。約藏通二敎能治法門。
<lb ed="X" n="0409c18"/><lb ed="R035" n="0108a03"/>揀之則爲圓敎理卽。收之則同圓敎相似卽者。名
<lb ed="X" n="0409c19"/><lb ed="R035" n="0108a04"/>爲眞諦。所謂我說卽是空也。入假事理二善。屬菩
<lb ed="X" n="0409c20"/><lb ed="R035" n="0108a05"/>薩法界。約別敎敎道。揀之亦爲理卽。收之亦同相
<lb ed="X" n="0409c21"/><lb ed="R035" n="0108a06"/>似者。名世出世如幻俗諦。所謂亦名爲假名也。入
<lb ed="X" n="0409c22"/><lb ed="R035" n="0108a07"/>中事理二善。及中道理惡。屬佛法界。約圓敎圓詮。
<lb ed="X" n="0409c23"/><lb ed="R035" n="0108a08"/>始從名字。終訖究竟者。名爲第一義諦。所謂亦名
<lb ed="X" n="0409c24"/><lb ed="R035" n="0108a09"/>中道義也。二約橫結者。四敎所詮十界事理善惡。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0410a" n="0410a"/>
<lb ed="X" n="0410a01"/><lb ed="R035" n="0108a10"/>一一無非因緣生法。一一無不卽空･假･中。何以言
<lb ed="X" n="0410a02"/><lb ed="R035" n="0108a11"/>之。秖一法性。法爾具足十界善惡諸法種子。名之
<lb ed="X" n="0410a03"/><lb ed="R035" n="0108a12"/>爲因。隨于迷悟染淨等緣。造成十界善惡諸法差
<lb ed="X" n="0410a04"/><lb ed="R035" n="0108a13"/>別。旣此十界善惡。皆是因緣所生。則自他共離四
<lb ed="X" n="0410a05"/><lb ed="R035" n="0108a14"/>句簡責。定皆無性。無性故空。空則無性不礙緣生。
<lb ed="X" n="0410a06"/><lb ed="R035" n="0108a15"/>一卽一切。互攝互具。故名爲假。無性緣生。緣生無
<lb ed="X" n="0410a07"/><lb ed="R035" n="0108a16"/>性。法法罔非全體法性。法性之外。更無他物。泯絕
<lb ed="X" n="0410a08"/><lb ed="R035" n="0108a17"/>內外空有對待。故名爲中也。三約一念非橫非豎
<lb ed="X" n="0410a09"/><lb ed="R035" n="0108a18"/>總結者。上約豎結。則三諦分屬十界。次約橫結。則
<lb ed="X" n="0410a10"/><lb ed="R035" n="0108b01"/>十界各有三諦。豎則爲別。橫則爲並。並別橫豎。那
<lb ed="X" n="0410a11"/><lb ed="R035" n="0108b02"/>顯至理。今明秖依現前一念而辨善惡。秖依一念
<lb ed="X" n="0410a12"/><lb ed="R035" n="0108b03"/>事理善惡而分十界。秖依十界而明四敎。秖依四
<lb ed="X" n="0410a13"/><lb ed="R035" n="0108b04"/>敎而辨六卽。一念理無先後。那得名豎名別。一念
<lb ed="X" n="0410a14"/><lb ed="R035" n="0108b05"/>體無彼此。那得名橫名並。念體絕待。強名爲中。一
<lb ed="X" n="0410a15"/><lb ed="R035" n="0108b06"/>中則一切中。若橫若豎。無不卽中。中體離一切相。
<lb ed="X" n="0410a16"/><lb ed="R035" n="0108b07"/>強名爲空。一空則一切空。若橫若豎。無不卽空。中
<lb ed="X" n="0410a17"/><lb ed="R035" n="0108b08"/>體具一切法。強名爲假。一假則一切假。若橫若豎。
<lb ed="X" n="0410a18"/><lb ed="R035" n="0108b09"/>無不卽假。經云。衆生心體。從本以來。不生不滅。自
<lb ed="X" n="0410a19"/><lb ed="R035" n="0108b10"/>性淸淨。無障無礙。猶如虗空。離分別故。此明一念
<lb ed="X" n="0410a20"/><lb ed="R035" n="0108b11"/>心卽中也。又云。平等普遍。無所不至。圓滿十方。究
<lb ed="X" n="0410a21"/><lb ed="R035" n="0108b12"/>竟一相。無二無別。不變不異。無增無減。此明一念
<lb ed="X" n="0410a22"/><lb ed="R035" n="0108b13"/>心卽空也。又云。以一切衆生心。一切聲聞辟支佛
<lb ed="X" n="0410a23"/><lb ed="R035" n="0108b14"/>心。一切菩薩心。一切諸佛心。皆同不生不滅。無染
<lb ed="X" n="0410a24"/><lb ed="R035" n="0108b15"/>寂靜。眞如相故。此明一念心卽假也。又云。若無覺
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0410b" n="0410b"/>
<lb ed="X" n="0410b01"/><lb ed="R035" n="0108b16"/>知能分別者。則無十方三世一切境界差別之相。
<lb ed="X" n="0410b02"/><lb ed="R035" n="0108b17"/>此明一空一切空也。又云。以一切法皆不能自有。
<lb ed="X" n="0410b03"/><lb ed="R035" n="0108b18"/>但依妄心分別故有。此明一假一切假也。又云。當
<lb ed="X" n="0410b04"/><lb ed="R035" n="0109a01"/>知一切諸法。悉名爲心。以義體不異。爲心所攝故。
<lb ed="X" n="0410b05"/><lb ed="R035" n="0109a02"/>此明一中一切中也。是故若能了達現前一念心
<lb ed="X" n="0410b06"/><lb ed="R035" n="0109a03"/>法。則能徧達善惡十界四敎六卽皆非橫豎。亦能
<lb ed="X" n="0410b07"/><lb ed="R035" n="0109a04"/>徧照善惡十界四敎六卽若橫若豎。可以意知。不
<lb ed="X" n="0410b08"/><lb ed="R035" n="0109a05"/>可言盡也。初釋善惡竟。</p>
<lb ed="X" n="0410b09"/><lb ed="R035" n="0109a06"/><p xml:id="pX21p0410b0901">二釋業亦爲四。初釋義。二辨類。三結屬十法界。四
<lb ed="X" n="0410b10"/><lb ed="R035" n="0109a07"/>結成卽空･假･中。初釋義者。業名事業。亦名所作。亦
<lb ed="X" n="0410b11"/><lb ed="R035" n="0109a08"/>名爲動。亦名構造。若約小乘。則但在意地。不得業
<lb ed="X" n="0410b12"/><lb ed="R035" n="0109a09"/>名。動身發口。乃名爲業。若約大乘。則一念甫動。便
<lb ed="X" n="0410b13"/><lb ed="R035" n="0109a10"/>有業意。經云。衆生于日夜中。念念造出種種五陰
<lb ed="X" n="0410b14"/><lb ed="R035" n="0109a11"/>世間。國土世間。假名世間。此之謂也。</p>
<lb ed="X" n="0410b15"/><lb ed="R035" n="0109a12"/><p xml:id="pX21p0410b1501">二辨類者。一惡業。二善業。又一有漏業。二無漏業。
<lb ed="X" n="0410b16"/><lb ed="R035" n="0109a13"/>又四種分別。一有漏業。二無漏業。三亦有漏亦無
<lb ed="X" n="0410b17"/><lb ed="R035" n="0109a14"/>漏業。四非有漏非無漏業。一惡業者。謂五逆･十惡･
<lb ed="X" n="0410b18"/><lb ed="R035" n="0109a15"/>慳嫉･毀禁･散亂･惡慧･諸邪見業。二善業者。謂施戒
<lb ed="X" n="0410b19"/><lb ed="R035" n="0109a16"/>禪慧等業。又有漏業者。謂十惡能招非福果報。十
<lb ed="X" n="0410b20"/><lb ed="R035" n="0109a17"/>善能招福樂果報。四禪四定能招不動果報。無漏
<lb ed="X" n="0410b21"/><lb ed="R035" n="0109a18"/>業者。出世聖人所修聖道。不感三界異熟果報。唯
<lb ed="X" n="0410b22"/><lb ed="R035" n="0109b01"/>證淸淨離繫妙果。又無漏有二。一者無爲無漏。卽
<lb ed="X" n="0410b23"/><lb ed="R035" n="0109b02"/>所證眞如。不名爲業。二者有爲無漏。卽能證福智。
<lb ed="X" n="0410b24"/><lb ed="R035" n="0109b03"/>福名助道。智名正道。福德智慧。皆名爲業也。四種
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0410c" n="0410c"/>
<lb ed="X" n="0410c01"/><lb ed="R035" n="0109b04"/>分別者。凡外善不善及不動業。名爲有漏。二乘出
<lb ed="X" n="0410c02"/><lb ed="R035" n="0109b05"/>生死業。名爲無漏。菩薩度衆生業。不取涅槃。名亦
<lb ed="X" n="0410c03"/><lb ed="R035" n="0109b06"/>有漏。不染生死。名亦無漏。諸佛稱性妙業。不同凡
<lb ed="X" n="0410c04"/><lb ed="R035" n="0109b07"/>夫。名非有漏。不同二乘。名非無漏。或俗諦相應業。
<lb ed="X" n="0410c05"/><lb ed="R035" n="0109b08"/>名有漏。眞諦相應業。名無漏。中諦相應業。約雙遮。
<lb ed="X" n="0410c06"/><lb ed="R035" n="0109b09"/>名非漏無漏。約雙照。名亦漏無漏也。攝四入二者。
<lb ed="X" n="0410c07"/><lb ed="R035" n="0109b10"/>若約界內敎意。則有漏但攝有漏。無漏具攝後三。
<lb ed="X" n="0410c08"/><lb ed="R035" n="0109b11"/>若約界外敎意。則有漏具攝前三。無漏但攝第四。
<lb ed="X" n="0410c09"/><lb ed="R035" n="0109b12"/>若約別接通意。則有漏及雙亦句。總名有漏。無漏
<lb ed="X" n="0410c10"/><lb ed="R035" n="0109b13"/>及雙非句。總名無漏也。更以善惡展轉攝者。或十
<lb ed="X" n="0410c11"/><lb ed="R035" n="0109b14"/>惡爲惡。十善爲善。或散皆爲惡。定乃爲善。或有漏
<lb ed="X" n="0410c12"/><lb ed="R035" n="0109b15"/>皆惡。無漏爲善。或有漏無漏皆惡。雙照爲善。或雙
<lb ed="X" n="0410c13"/><lb ed="R035" n="0109b16"/>照仍名爲惡。雙遮泯同實相爲善。或雙遮不卽諸
<lb ed="X" n="0410c14"/><lb ed="R035" n="0109b17"/>法爲惡。雙照無非實相爲善。或一切皆名爲惡。一
<lb ed="X" n="0410c15"/><lb ed="R035" n="0109b18"/>切皆名爲善。具如上文所明。又此諸善惡業。總分
<lb ed="X" n="0410c16"/><lb ed="R035" n="0110a01"/>四類。一順現受。二順生受。三順後受。四不定受。由
<lb ed="X" n="0410c17"/><lb ed="R035" n="0110a02"/>其作時心有強軟。境有高下。及由<anchor xml:id="nkr_note_add_0410c1701" n="0410c1701"/><anchor xml:id="beg0410c1701" n="0410c1701"/>已<anchor xml:id="end0410c1701"/>潤未潤。<anchor xml:id="nkr_note_add_0410c1702" n="0410c1702"/><anchor xml:id="beg0410c1702" n="0410c1702"/>已<anchor xml:id="end0410c1702"/>懺
<lb ed="X" n="0410c18"/><lb ed="R035" n="0110a03"/>未懺。種種不同。故成四別也。二辨類竟。</p>
<lb ed="X" n="0410c19"/><lb ed="R035" n="0110a04"/><p xml:id="pX21p0410c1901">三結屬十法界者亦爲三。初明十界。二明四敎。三
<lb ed="X" n="0410c20"/><lb ed="R035" n="0110a05"/>明六卽。初明十界者。不論名善名惡名漏無漏乃
<lb ed="X" n="0410c21"/><lb ed="R035" n="0110a06"/>至非漏非無漏業。但令念念之間。計著我人。專爲
<lb ed="X" n="0410c22"/><lb ed="R035" n="0110a07"/>名利。益<anchor xml:id="nkr_note_add_0410c2201" n="0410c2201"/><anchor xml:id="beg0410c2201" n="0410c2201"/>己<anchor xml:id="end0410c2201"/>損他。不思反復。身口意業。純隨妄習。不
<lb ed="X" n="0410c23"/><lb ed="R035" n="0110a08"/>信三寶。毀諸事戒。錯悞因果。殺害所尊。是名地獄
<lb ed="X" n="0410c24"/><lb ed="R035" n="0110a09"/>業道。束爲上品十惡。若念念之間。計著我人。專恣
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0411a" n="0411a"/>
<lb ed="X" n="0411a01"/><lb ed="R035" n="0110a10"/>情欲。不知慚愧。盲無所曉。癡暗昏愚。多諸怨結。是
<lb ed="X" n="0411a02"/><lb ed="R035" n="0110a11"/>名畜生業道。束爲中品十惡。若念念之間。計著我
<lb ed="X" n="0411a03"/><lb ed="R035" n="0110a12"/>人。慳貪嫉妬。不知植福。但積罪根。是名餓鬼業道。
<lb ed="X" n="0411a04"/><lb ed="R035" n="0110a13"/>束爲下品十惡。若念念之間。存諂誑心。無質直意。
<lb ed="X" n="0411a05"/><lb ed="R035" n="0110a14"/>外施仁義。內計我人。種種所作。情存勝負。是名修
<lb ed="X" n="0411a06"/><lb ed="R035" n="0110a15"/>羅業道。束爲下品十善。若念念之間。畏我墮苦。節
<lb ed="X" n="0411a07"/><lb ed="R035" n="0110a16"/>制五欲。秉心歸戒。希求後有。是名人趣業道。束爲
<lb ed="X" n="0411a08"/><lb ed="R035" n="0110a17"/>中品十善。若念念之間。願我未來恒受勝樂。廣作
<lb ed="X" n="0411a09"/><lb ed="R035" n="0110a18"/>衆福。制止諸罪。乃至攝散入禪。訶色入空。是名天
<lb ed="X" n="0411a10"/><lb ed="R035" n="0110b01"/>趣業道。束爲上品十善。若念念之間。觀察三界苦･
<lb ed="X" n="0411a11"/><lb ed="R035" n="0110b02"/>空･無常･無我。依四念處。深信緣起。永斷希求後有
<lb ed="X" n="0411a12"/><lb ed="R035" n="0110b03"/>之心。唯志寂滅無爲之樂。是名二乘業道。束爲無
<lb ed="X" n="0411a13"/><lb ed="R035" n="0110b04"/>漏上品十善。若念念之間。緣于苦集二諦而起大
<lb ed="X" n="0411a14"/><lb ed="R035" n="0110b05"/>悲。緣于道滅二諦而起大慈。深觀我･法二空。愍物
<lb ed="X" n="0411a15"/><lb ed="R035" n="0110b06"/>昏迷種種方便。令其覺悟。徧十方界。無有分劑。盡
<lb ed="X" n="0411a16"/><lb ed="R035" n="0110b07"/>未來時。無有疲厭。不求恩報。不圖名稱。不冀他知。
<lb ed="X" n="0411a17"/><lb ed="R035" n="0110b08"/>不見能所。是名菩薩業道。束爲亦漏無漏上品十
<lb ed="X" n="0411a18"/><lb ed="R035" n="0110b09"/>善。若念念之間。觀于諸法實相。卽權而實。理事平
<lb ed="X" n="0411a19"/><lb ed="R035" n="0110b10"/>等。卽實而權。千如差別。寂而常用。萬行雲興。用而
<lb ed="X" n="0411a20"/><lb ed="R035" n="0110b11"/>常寂。一際無際。不作一想。不作一切想。而能了知
<lb ed="X" n="0411a21"/><lb ed="R035" n="0110b12"/>一卽一切。一切卽一。微塵刹土。不隔毫端。十世古
<lb ed="X" n="0411a22"/><lb ed="R035" n="0110b13"/>今。不離當念。身徧十方。而無合散。智入三世。而無
<lb ed="X" n="0411a23"/><lb ed="R035" n="0110b14"/>往來。是名佛界業道。束爲非漏非無漏上上品十
<lb ed="X" n="0411a24"/><lb ed="R035" n="0110b15"/>善。亦名眞中無漏上上品十善也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0411b" n="0411b"/>
<lb ed="X" n="0411b01"/><lb ed="R035" n="0110b16"/><p xml:id="pX21p0411b0101">二明四敎者。六凡善惡。雖各三品。由有虗妄我執。
<lb ed="X" n="0411b02"/><lb ed="R035" n="0110b17"/>同名有漏。皆爲藏敎所治。二乘無漏十善。若析知
<lb ed="X" n="0411b03"/><lb ed="R035" n="0110b18"/>無我。則屬藏敎。若體知無我。則屬通敎。菩薩亦漏
<lb ed="X" n="0411b04"/><lb ed="R035" n="0111a01"/>無漏十善。若緣生滅四諦而起慈悲。則屬藏敎。名
<lb ed="X" n="0411b05"/><lb ed="R035" n="0111a02"/>爲有漏。若緣無生四諦而起慈悲。則屬通敎。名爲
<lb ed="X" n="0411b06"/><lb ed="R035" n="0111a03"/>無漏。若緣無量四諦而起慈悲。則屬別敎。名爲亦
<lb ed="X" n="0411b07"/><lb ed="R035" n="0111a04"/>漏無漏。若緣無作四諦而起慈悲。則屬圓敎。約雙
<lb ed="X" n="0411b08"/><lb ed="R035" n="0111a05"/>遮論。名爲非漏無漏。約雙照論。亦可名爲亦漏無
<lb ed="X" n="0411b09"/><lb ed="R035" n="0111a06"/>漏也。佛界非漏無漏上上品十善者。正屬圓敎。以
<lb ed="X" n="0411b10"/><lb ed="R035" n="0111a07"/>此圓解歷一切法。令前三敎乃至上品十惡。亦成
<lb ed="X" n="0411b11"/><lb ed="R035" n="0111a08"/>非漏無漏上上品善。如一切草木。無不具火。一切
<lb ed="X" n="0411b12"/><lb ed="R035" n="0111a09"/>堅冰。無不卽水。故約義定名。則偏名非漏非無漏
<lb ed="X" n="0411b13"/><lb ed="R035" n="0111a10"/>善。亦名眞中無漏妙善。若欲隨名立義。則旣可名
<lb ed="X" n="0411b14"/><lb ed="R035" n="0111a11"/>上上品善。亦可名上上品惡。如所云弑無明父等。
<lb ed="X" n="0411b15"/><lb ed="R035" n="0111a12"/>又旣可云無漏。亦可云有漏。以念念流出諸功德
<lb ed="X" n="0411b16"/><lb ed="R035" n="0111a13"/>海。無<anchor xml:id="nkr_note_add_0411b1601" n="0411b1601"/><anchor xml:id="beg0411b1601" n="0411b1601"/>已<anchor xml:id="end0411b1601"/>時故。旣可云非漏無漏。亦可云亦漏無漏。
<lb ed="X" n="0411b17"/><lb ed="R035" n="0111a14"/>以雙照漏與無漏。一切法趣漏趣無漏故。</p>
<lb ed="X" n="0411b18"/><lb ed="R035" n="0111a15"/><p xml:id="pX21p0411b1801">三明六卽者。旣依圓實稱性而談。一切諸法。無非
<lb ed="X" n="0411b19"/><lb ed="R035" n="0111a16"/>佛法。上自佛界。下極泥犁。所有業性。罔非實相。狂
<lb ed="X" n="0411b20"/><lb ed="R035" n="0111a17"/>慧不察。濫聖招尤。如闇中觸寶。傷身失命。故須約
<lb ed="X" n="0411b21"/><lb ed="R035" n="0111a18"/>修辨六。免墮重愆。雖復六位始終歷然。于業理性
<lb ed="X" n="0411b22"/><lb ed="R035" n="0111b01"/>仍無增減。故名爲卽也。理卽業性者。秖是究竟業
<lb ed="X" n="0411b23"/><lb ed="R035" n="0111b02"/>性。楞伽經云。如來藏是善不善因。能徧興造一切
<lb ed="X" n="0411b24"/><lb ed="R035" n="0111b03"/>趣生。但迷者不自知耳。知此業性。爲名字卽。觀此
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0411c" n="0411c"/>
<lb ed="X" n="0411c01"/><lb ed="R035" n="0111b04"/>業性。圓伏五住。爲觀行卽。粗垢先落。六根淸淨。爲
<lb ed="X" n="0411c02"/><lb ed="R035" n="0111b05"/>相似卽。于此業性開發眞明。爲分證卽。窮此業性
<lb ed="X" n="0411c03"/><lb ed="R035" n="0111b06"/>罄無不盡。爲究竟卽也。三結屬十界竟。</p>
<lb ed="X" n="0411c04"/><lb ed="R035" n="0111b07"/><p xml:id="pX21p0411c0401">四結成卽空･假･中者。亦爲三意。一約豎結。二約橫
<lb ed="X" n="0411c05"/><lb ed="R035" n="0111b08"/>結。三約一念非橫非豎總結。一約豎結者。六界業
<lb ed="X" n="0411c06"/><lb ed="R035" n="0111b09"/>道。因緣所生。結成世諦。二乘業道。因緣卽空。結成
<lb ed="X" n="0411c07"/><lb ed="R035" n="0111b10"/>眞諦。菩薩業道。假名無量。結成俗諦。佛界業道。深
<lb ed="X" n="0411c08"/><lb ed="R035" n="0111b11"/>達罪福實相。結成中諦也。二約橫結者。十界業道。
<lb ed="X" n="0411c09"/><lb ed="R035" n="0111b12"/>一一無非因緣所生。一一無不卽空･假･中也。三約
<lb ed="X" n="0411c10"/><lb ed="R035" n="0111b13"/>一念結者。祗就現前一念。分別十界業道。那得名
<lb ed="X" n="0411c11"/><lb ed="R035" n="0111b14"/>豎。十界業道。唯一念心。那得名橫。不橫不豎。橫豎
<lb ed="X" n="0411c12"/><lb ed="R035" n="0111b15"/>歷然。統一法性。不可思議。無非法性。故卽中。不橫
<lb ed="X" n="0411c13"/><lb ed="R035" n="0111b16"/>不豎。故卽空。橫豎歷然。重重無盡。故卽假也。二釋
<lb ed="X" n="0411c14"/><lb ed="R035" n="0111b17"/>業竟。</p>
<lb ed="X" n="0411c15"/><lb ed="R035" n="0111b18"/><p xml:id="pX21p0411c1501">三釋報亦爲四。初釋義。二辨類。三結屬十界。四結
<lb ed="X" n="0411c16"/><lb ed="R035" n="0112a01"/>成卽空･假･中。初釋義者。報是果報。對因名果。酬業
<lb ed="X" n="0411c17"/><lb ed="R035" n="0112a02"/>名報。則果卽是報。又約習因所感。名爲習果。約報
<lb ed="X" n="0411c18"/><lb ed="R035" n="0112a03"/>因所感。名爲報果。則果屬了種。報屬緣種。又報義
<lb ed="X" n="0411c19"/><lb ed="R035" n="0112a04"/>有二。一約引業所感。名爲總報。二約滿業所感。名
<lb ed="X" n="0411c20"/><lb ed="R035" n="0112a05"/>爲別報。總報名爲眞異熟果。屬第八識。別報名爲
<lb ed="X" n="0411c21"/><lb ed="R035" n="0112a06"/>異熟生果。屬前六識一分無覆無記。唯受苦樂。不
<lb ed="X" n="0411c22"/><lb ed="R035" n="0112a07"/>起業者。當知總別二種。皆名果報。就此酬因所感
<lb ed="X" n="0411c23"/><lb ed="R035" n="0112a08"/>果報心心所法。見分屬心。酬于習因。屬了因種。別
<lb ed="X" n="0411c24"/><lb ed="R035" n="0112a09"/>名爲果。相分屬色。酬于報因。屬緣因種。別名爲報。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0412a" n="0412a"/>
<lb ed="X" n="0412a01"/><lb ed="R035" n="0112a10"/>故法華云。如是果如是報也。又見分卽如是性。相
<lb ed="X" n="0412a02"/><lb ed="R035" n="0112a11"/>分卽如是相。二分所依內自證分。卽如是體。擧體
<lb ed="X" n="0412a03"/><lb ed="R035" n="0112a12"/>成用。用無別體。故名不縱橫不並別也。</p>
<lb ed="X" n="0412a04"/><lb ed="R035" n="0112a13"/><p xml:id="pX21p0412a0401">二辨類者。十惡所招三塗果報。一向是苦。鬼畜二
<lb ed="X" n="0412a05"/><lb ed="R035" n="0112a14"/>類。或有微樂。修羅人道。苦樂相兼。天道唯樂。又約
<lb ed="X" n="0412a06"/><lb ed="R035" n="0112a15"/>五受分別。無間唯有苦受捨受。一分極苦鬼畜亦
<lb ed="X" n="0412a07"/><lb ed="R035" n="0112a16"/>爾。有間得兼憂受。或有微喜微樂。鬼畜修羅人及
<lb ed="X" n="0412a08"/><lb ed="R035" n="0112a17"/>欲天。並具五受。天與修羅戰時。有憂苦故。然北洲
<lb ed="X" n="0412a09"/><lb ed="R035" n="0112a18"/>人不計我所。無憂苦受。初禪出離憂根。二禪出離
<lb ed="X" n="0412a10"/><lb ed="R035" n="0112b01"/>苦根。三禪出離喜根。唯有樂捨。四禪出離樂根。自
<lb ed="X" n="0412a11"/><lb ed="R035" n="0112b02"/>此直至有頂。唯有捨受。此五皆是有漏受也。二乘
<lb ed="X" n="0412a12"/><lb ed="R035" n="0112b03"/>寂滅爲樂。出離五受。以無所受。名爲正受。亦名爲
<lb ed="X" n="0412a13"/><lb ed="R035" n="0112b04"/>無漏受。菩薩不受二乘正受。出假神通以爲法樂。
<lb ed="X" n="0412a14"/><lb ed="R035" n="0112b05"/>名爲亦漏亦無漏受。示受生死。故名亦漏。不染生
<lb ed="X" n="0412a15"/><lb ed="R035" n="0112b06"/>死過患。故名亦無漏也。諸佛不受一切諸受。以無
<lb ed="X" n="0412a16"/><lb ed="R035" n="0112b07"/>所受。恒受中道稱性法樂。名爲非漏非無漏受。不
<lb ed="X" n="0412a17"/><lb ed="R035" n="0112b08"/>同四榮。故非漏。不同四枯。故非無漏也。攝四入二。
<lb ed="X" n="0412a18"/><lb ed="R035" n="0112b09"/>例如前說。又不論五受漏與無漏四句分別。總以
<lb ed="X" n="0412a19"/><lb ed="R035" n="0112b10"/>苦樂二字判之。收無不盡。當知苦樂。惟是自心分。
<lb ed="X" n="0412a20"/><lb ed="R035" n="0112b11"/>別實無心外法也。何者。阿鼻極苦。擧世共知。若住
<lb ed="X" n="0412a21"/><lb ed="R035" n="0112b12"/>不可思議解脫菩薩。大悲遊戲。代衆生苦。則以爲
<lb ed="X" n="0412a22"/><lb ed="R035" n="0112b13"/>樂。故調達善知識云。此中如第三禪。豈實作逆罪
<lb ed="X" n="0412a23"/><lb ed="R035" n="0112b14"/>者能得爾耶。夫蛆蟲處廁。宛轉出沒。亦自謂樂。蠅
<lb ed="X" n="0412a24"/><lb ed="R035" n="0112b15"/>向臭飛。蛾爭赴火。狗噉糞穢。皆自謂樂。自人視之。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0412b" n="0412b"/>
<lb ed="X" n="0412b01"/><lb ed="R035" n="0112b16"/>不勝其苦。人間粗弊五塵。昏迷沈醉。諸天視之。猶
<lb ed="X" n="0412b02"/><lb ed="R035" n="0112b17"/>如糞廁。欲天五塵。展轉勝妙。色界視之。不啻鴆毒。
<lb ed="X" n="0412b03"/><lb ed="R035" n="0112b18"/>梵天身相。光明炳然。空界厭之。謂如癰毒。四空寂
<lb ed="X" n="0412b04"/><lb ed="R035" n="0113a01"/>定。自謂精微。羅漢視之。名爲癡暗。聲聞三昧。無漏
<lb ed="X" n="0412b05"/><lb ed="R035" n="0113a02"/>無爲。菩薩訶之。名爲敗種。大士神通。往來自在。諸
<lb ed="X" n="0412b06"/><lb ed="R035" n="0113a03"/>佛視之。如童子戲。故知九界衆生。皆是以苦爲樂。
<lb ed="X" n="0412b07"/><lb ed="R035" n="0113a04"/>所處愈下。所樂愈劣。自上視下。知彼所樂當體是
<lb ed="X" n="0412b08"/><lb ed="R035" n="0113a05"/>苦。惟佛苦樂情盡。證苦法界及樂法界。惟一實相。
<lb ed="X" n="0412b09"/><lb ed="R035" n="0113a06"/>無苦無樂。乃名大樂耳。今姑就九界情謂。則各以
<lb ed="X" n="0412b10"/><lb ed="R035" n="0113a07"/>順適身心。名爲樂報。違損身心。名爲苦報。此苦樂
<lb ed="X" n="0412b11"/><lb ed="R035" n="0113a08"/>報。各從自類善惡業所招也。二辨類竟。</p>
<lb ed="X" n="0412b12"/><lb ed="R035" n="0113a09"/><p xml:id="pX21p0412b1201">三結屬十界。亦復爲三。初明十界。二明四敎。三明
<lb ed="X" n="0412b13"/><lb ed="R035" n="0113a10"/>六卽。初明十界者。地獄法界所有罪報。純從上品
<lb ed="X" n="0412b14"/><lb ed="R035" n="0113a11"/>十惡業招。摧折粗惡色心爲體。重者在大地下。輕
<lb ed="X" n="0412b15"/><lb ed="R035" n="0113a12"/>者在諸黑闇山間。惟苦無樂。畜生法界罪報。中品
<lb ed="X" n="0412b16"/><lb ed="R035" n="0113a13"/>十惡業招。餓鬼法界罪報。下品十惡業招。並以弊
<lb ed="X" n="0412b17"/><lb ed="R035" n="0113a14"/>陋色心爲體。于中各有苦樂別報。三品九類不同。
<lb ed="X" n="0412b18"/><lb ed="R035" n="0113a15"/>則是酬于滿業。名異熟生。事非一槪。不可具述。住
<lb ed="X" n="0412b19"/><lb ed="R035" n="0113a16"/>通山間人世水陸空界。修羅法界。報居大海。受用
<lb ed="X" n="0412b20"/><lb ed="R035" n="0113a17"/>似天爲樂。三時刀仗爲苦。人道法界。報在四洲。暫
<lb ed="X" n="0412b21"/><lb ed="R035" n="0113a18"/>時五欲爲樂。生老病死爲苦。天道法界有三。一者
<lb ed="X" n="0412b22"/><lb ed="R035" n="0113b01"/>欲界･二者色界･三無色界。欲界六天。一四天王天。
<lb ed="X" n="0412b23"/><lb ed="R035" n="0113b02"/>或上品十善爲因。或一日一夜八關戒齋等爲因。
<lb ed="X" n="0412b24"/><lb ed="R035" n="0113b03"/>或終身三歸精持一不殺戒爲因。報得殊勝色心。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0412c" n="0412c"/>
<lb ed="X" n="0412c01"/><lb ed="R035" n="0113b04"/>居在<name role="" type="person">須彌山</name>腹。二<name role="" type="person">忉利天</name>。或上品十善爲因。或一
<lb ed="X" n="0412c02"/><lb ed="R035" n="0113b05"/>日一夜八戒等爲因。或終身三歸精持不殺不盜
<lb ed="X" n="0412c03"/><lb ed="R035" n="0113b06"/>二戒爲因。報得殊勝色心。居在<name role="" type="person">須彌山</name>頂。此二皆
<lb ed="X" n="0412c04"/><lb ed="R035" n="0113b07"/>以五欲自在爲樂。修羅戰鬬及五衰相現爲苦。三
<lb ed="X" n="0412c05"/><lb ed="R035" n="0113b08"/><name role="" type="person">夜摩天</name>。此云時分。或上品十善兼習坐禪爲因。或
<lb ed="X" n="0412c06"/><lb ed="R035" n="0113b09"/>一日一夜八戒等爲因。或終身三歸精持三戒爲
<lb ed="X" n="0412c07"/><lb ed="R035" n="0113b10"/>因。報得殊勝色心。離<name role="" type="person">忉利天</name>八萬由旬。于虗空中
<lb ed="X" n="0412c08"/><lb ed="R035" n="0113b11"/>有地如雲。朗然安住。不假日月。身有光明。華開爲
<lb ed="X" n="0412c09"/><lb ed="R035" n="0113b12"/>晝。華合爲夜。四<name role="" type="person">兜率天</name>。此云知足。或上品十善兼
<lb ed="X" n="0412c10"/><lb ed="R035" n="0113b13"/>得細住爲因。或一日一夜八戒等爲因。或終身三
<lb ed="X" n="0412c11"/><lb ed="R035" n="0113b14"/>歸精持四戒爲因。報得殊勝色心。離<name role="" type="person">夜摩天</name>十六
<lb ed="X" n="0412c12"/><lb ed="R035" n="0113b15"/>萬由旬。有地如雲。空中安住。五化樂天。或上品十
<lb ed="X" n="0412c13"/><lb ed="R035" n="0113b16"/>善兼得欲界禪定爲因。或一日一夜八戒爲因。報
<lb ed="X" n="0412c14"/><lb ed="R035" n="0113b17"/>得殊勝色心。離<name role="" type="person">兜率天</name>三十二萬由旬。有地如雲。
<lb ed="X" n="0412c15"/><lb ed="R035" n="0113b18"/>空中安住。六<name role="" type="person">他化自在天</name>。或上品十善兼得未到
<lb ed="X" n="0412c16"/><lb ed="R035" n="0114a01"/>地定爲因。或一日一夜八戒等爲因。報得殊勝色
<lb ed="X" n="0412c17"/><lb ed="R035" n="0114a02"/>心。離化樂天六十四萬由旬。有地如雲。空中安住。
<lb ed="X" n="0412c18"/><lb ed="R035" n="0114a03"/>此四亦皆以五欲自在展轉殊勝爲樂。五衰相現
<lb ed="X" n="0412c19"/><lb ed="R035" n="0114a04"/>爲苦。色界共十八天。分爲四禪。初禪三天。一梵衆･
<lb ed="X" n="0412c20"/><lb ed="R035" n="0114a05"/>二梵輔･三大梵。同以根本初禪五支功德爲因。或
<lb ed="X" n="0412c21"/><lb ed="R035" n="0114a06"/>以純孝爲因。或以深重慚愧爲因。或以深重慈心
<lb ed="X" n="0412c22"/><lb ed="R035" n="0114a07"/>爲因。或以和合<anchor xml:id="nkr_note_add_0412c2201" n="0412c2201"/><anchor xml:id="beg0412c2201" n="0412c2201"/>已<anchor xml:id="end0412c2201"/>破僧伽爲因。報得淸淨色心。離
<lb ed="X" n="0412c23"/><lb ed="R035" n="0114a08"/><name role="" type="person">他化天</name>一百二十八萬由旬。有地如雲。空中安住。
<lb ed="X" n="0412c24"/><lb ed="R035" n="0114a09"/>壽命盡一大劫。或亦有中夭者。離憂淸淨爲樂。死
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0413a" n="0413a"/>
<lb ed="X" n="0413a01"/><lb ed="R035" n="0114a10"/>時退墮爲苦。二禪三天。一少光･二無量光。三光音。
<lb ed="X" n="0413a02"/><lb ed="R035" n="0114a11"/>同以根本二禪四支功德爲因。報得淸淨色心。離
<lb ed="X" n="0413a03"/><lb ed="R035" n="0114a12"/>初禪天二百五十六萬由旬。有地如雲。空中安住。
<lb ed="X" n="0413a04"/><lb ed="R035" n="0114a13"/>壽命盡八大劫。或亦有中夭者。離苦淸淨爲樂。死
<lb ed="X" n="0413a05"/><lb ed="R035" n="0114a14"/>時退墮爲苦。三禪三天。一少淨･二無量淨･三徧淨。
<lb ed="X" n="0413a06"/><lb ed="R035" n="0114a15"/>同以根本三禪五支功德爲因。報得淸淨色心。離
<lb ed="X" n="0413a07"/><lb ed="R035" n="0114a16"/>二禪天五百一十二萬由旬。有地如雲。空中安住。
<lb ed="X" n="0413a08"/><lb ed="R035" n="0114a17"/>壽命六十四劫。或亦有中夭者。離喜妙樂爲樂。死
<lb ed="X" n="0413a09"/><lb ed="R035" n="0114a18"/>時退墮爲苦。四禪九天又分三類。一是凡夫･二是
<lb ed="X" n="0413a10"/><lb ed="R035" n="0114b01"/>外道･三是不還聖者。凡夫三天。一福生･二福愛･三
<lb ed="X" n="0413a11"/><lb ed="R035" n="0114b02"/>廣果。同以根本四禪四支功德爲因。報得寂靜不
<lb ed="X" n="0413a12"/><lb ed="R035" n="0114b03"/>動色心。離三禪天一千二十四萬由旬。隨身宮殿。
<lb ed="X" n="0413a13"/><lb ed="R035" n="0114b04"/>在虗空中朗然安住。幷無如雲之地。故亦名無雲
<lb ed="X" n="0413a14"/><lb ed="R035" n="0114b05"/>天。壽命五百大劫。或亦有中夭者。捨念淸淨爲樂。
<lb ed="X" n="0413a15"/><lb ed="R035" n="0114b06"/>死時退墮爲苦。外道一天。所謂無想。卽以無想定
<lb ed="X" n="0413a16"/><lb ed="R035" n="0114b07"/>而爲因。報得寂靜不動色心。生半劫後。前六轉識
<lb ed="X" n="0413a17"/><lb ed="R035" n="0114b08"/>悉皆不行。唯第七第八兩識。相依俱轉。第八能持
<lb ed="X" n="0413a18"/><lb ed="R035" n="0114b09"/>色身久住。壽五百劫。或有中夭。死時決定退墮爲
<lb ed="X" n="0413a19"/><lb ed="R035" n="0114b10"/>苦。不還五天。一無煩。二無熱。三善見。四善現。五色
<lb ed="X" n="0413a20"/><lb ed="R035" n="0114b11"/>究竟。同以無漏夾熏四禪。資于故業爲因。報得寂
<lb ed="X" n="0413a21"/><lb ed="R035" n="0114b12"/>靜不動色心。四禪凡夫所不能見。壽或千劫。乃至
<lb ed="X" n="0413a22"/><lb ed="R035" n="0114b13"/>萬劫。永無退墮爲樂。未離三界爲苦。無色界共有
<lb ed="X" n="0413a23"/><lb ed="R035" n="0114b14"/>四天。一空處天。卽以空定爲因。壽二萬劫。二識處
<lb ed="X" n="0413a24"/><lb ed="R035" n="0114b15"/>天。卽以識定爲因。壽四萬劫。三無所有處天。卽以
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0413b" n="0413b"/>
<lb ed="X" n="0413b01"/><lb ed="R035" n="0114b16"/>無所有定爲因。壽六萬劫。四非想非非想處天。卽
<lb ed="X" n="0413b02"/><lb ed="R035" n="0114b17"/>以非想非非想定爲因。壽八萬劫。滅色存心。但有
<lb ed="X" n="0413b03"/><lb ed="R035" n="0114b18"/>微細受想行識。亦有中夭。同以出離色籠爲樂。死
<lb ed="X" n="0413b04"/><lb ed="R035" n="0115a01"/>時退墮爲苦也。聲聞法界。有四向四果。初果以生
<lb ed="X" n="0413b05"/><lb ed="R035" n="0115a02"/>空無漏智種爲因。聞思修慧熏習爲緣。發得生空
<lb ed="X" n="0413b06"/><lb ed="R035" n="0115a03"/>無分別智。頓斷三界分別惑種。親證一分生空所
<lb ed="X" n="0413b07"/><lb ed="R035" n="0115a04"/>顯眞如。名爲擇滅無爲。是離繫果。其身仍在人中
<lb ed="X" n="0413b08"/><lb ed="R035" n="0115a05"/>天上。當知此人天身。猶是有漏故業餘報。非無漏
<lb ed="X" n="0413b09"/><lb ed="R035" n="0115a06"/>報也。二果以重慮緣眞爲因。漸斷欲界任運惑種
<lb ed="X" n="0413b10"/><lb ed="R035" n="0115a07"/>九品之六。親證六品擇滅無爲。其身亦在人中天
<lb ed="X" n="0413b11"/><lb ed="R035" n="0115a08"/>上。亦是有漏故業招報。三果亦以重慮緣眞爲因。
<lb ed="X" n="0413b12"/><lb ed="R035" n="0115a09"/>斷盡欲界餘三品惑。又證三品擇滅無爲其身亦
<lb ed="X" n="0413b13"/><lb ed="R035" n="0115a10"/>在人中天上。亦是有漏故業招報。若捨欲界身<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1301" n="0413b1301"/><anchor xml:id="beg0413b1301" n="0413b1301"/>已<anchor xml:id="end0413b1301"/>。
<lb ed="X" n="0413b14"/><lb ed="R035" n="0115a11"/>報在初禪。仍是有漏故業招報。若斷初禪惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1401" n="0413b1401"/><anchor xml:id="beg0413b1401" n="0413b1401"/>已<anchor xml:id="end0413b1401"/>。報
<lb ed="X" n="0413b15"/><lb ed="R035" n="0115a12"/>在二禪。若斷二禪惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1501" n="0413b1501"/><anchor xml:id="beg0413b1501" n="0413b1501"/>已<anchor xml:id="end0413b1501"/>。報在三禪。若斷三禪惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1502" n="0413b1502"/><anchor xml:id="beg0413b1502" n="0413b1502"/>已<anchor xml:id="end0413b1502"/>。
<lb ed="X" n="0413b16"/><lb ed="R035" n="0115a13"/>報在四禪五不還天。若斷四禪惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1601" n="0413b1601"/><anchor xml:id="beg0413b1601" n="0413b1601"/>已<anchor xml:id="end0413b1601"/>。報在空處。若
<lb ed="X" n="0413b17"/><lb ed="R035" n="0115a14"/>斷空處惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1701" n="0413b1701"/><anchor xml:id="beg0413b1701" n="0413b1701"/>已<anchor xml:id="end0413b1701"/>。報在識處。若斷識處惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1702" n="0413b1702"/><anchor xml:id="beg0413b1702" n="0413b1702"/>已<anchor xml:id="end0413b1702"/>。報在無所
<lb ed="X" n="0413b18"/><lb ed="R035" n="0115a15"/>有處。若斷無所有處惑<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b1801" n="0413b1801"/><anchor xml:id="beg0413b1801" n="0413b1801"/>已<anchor xml:id="end0413b1801"/>。報在非非想處。齊此名
<lb ed="X" n="0413b19"/><lb ed="R035" n="0115a16"/>爲阿那含果。皆是有漏故業招報。非無漏業報也。
<lb ed="X" n="0413b20"/><lb ed="R035" n="0115a17"/>不論在人在天。若能進斷非非想處九品思惑。名
<lb ed="X" n="0413b21"/><lb ed="R035" n="0115a18"/>羅漢向。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0413b2101" n="0413b2101"/><anchor xml:id="beg0413b2101" n="0413b2101"/>已<anchor xml:id="end0413b2101"/>斷盡非非想思。通證修道八十一品
<lb ed="X" n="0413b22"/><lb ed="R035" n="0115b01"/>擇滅無爲。名羅漢果。爾時名住有餘涅槃。其身仍
<lb ed="X" n="0413b23"/><lb ed="R035" n="0115b02"/>在人中天上。此身亦是有漏故業餘報。若人天身
<lb ed="X" n="0413b24"/><lb ed="R035" n="0115b03"/>任運滅位。不復更受三界生身。爾時名住無餘涅
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0413c" n="0413c"/>
<lb ed="X" n="0413c01"/><lb ed="R035" n="0115b04"/>槃。若依權敎。則永無報果。若依實說。則三界外有
<lb ed="X" n="0413c02"/><lb ed="R035" n="0115b05"/>淨土。聲聞緣覺自謂入涅槃者。出生其中。受法性
<lb ed="X" n="0413c03"/><lb ed="R035" n="0115b06"/>身。非分段生。當知卽是方便有餘國土。亦名三種
<lb ed="X" n="0413c04"/><lb ed="R035" n="0115b07"/>意生身也。總論苦樂者。初果以永閉三惡道門爲
<lb ed="X" n="0413c05"/><lb ed="R035" n="0115b08"/>樂。未斷欲愛爲苦。二果以欲習漸薄爲樂。未離欲
<lb ed="X" n="0413c06"/><lb ed="R035" n="0115b09"/>繫爲苦。三果四向。以永不退還爲樂。未離色無色
<lb ed="X" n="0413c07"/><lb ed="R035" n="0115b10"/>繫爲苦。四果在有餘位。以永斷子縛爲樂。未盡果
<lb ed="X" n="0413c08"/><lb ed="R035" n="0115b11"/>縛爲苦。在無依位。依權敎說。則是永無苦樂。依實
<lb ed="X" n="0413c09"/><lb ed="R035" n="0115b12"/>敎說。則超出三界爲樂。沈空滯寂爲苦也。緣覺法
<lb ed="X" n="0413c10"/><lb ed="R035" n="0115b13"/>界。不立分果。而有二類。一是緣覺種性。四生百劫
<lb ed="X" n="0413c11"/><lb ed="R035" n="0115b14"/>種福修因。無漏根熟。人中得道。若遇佛世。入聲聞
<lb ed="X" n="0413c12"/><lb ed="R035" n="0115b15"/>數。亦名緣覺。遇無佛世。名獨覺佛也。二是聲聞初
<lb ed="X" n="0413c13"/><lb ed="R035" n="0115b16"/>果第七生盡。受人間身。遇無佛世。亦名獨覺也。有
<lb ed="X" n="0413c14"/><lb ed="R035" n="0115b17"/>餘無餘二種苦樂。並同聲聞中說。菩薩法界。須約
<lb ed="X" n="0413c15"/><lb ed="R035" n="0115b18"/>四敎分別。若三藏敎菩薩。總未斷惑但以四弘六
<lb ed="X" n="0413c16"/><lb ed="R035" n="0116a01"/>度上上十善爲因。感得人天殊勝色心妙報。不生
<lb ed="X" n="0413c17"/><lb ed="R035" n="0116a02"/>三惡及無色界諸難處中。若通敎菩薩。乾慧性地。
<lb ed="X" n="0413c18"/><lb ed="R035" n="0116a03"/>報同三藏菩薩。八人見地薄地。報同初果二果。離
<lb ed="X" n="0413c19"/><lb ed="R035" n="0116a04"/>欲地。報同三果。<anchor xml:id="nkr_note_add_0413c1901" n="0413c1901"/><anchor xml:id="beg0413c1901" n="0413c1901"/>已<anchor xml:id="end0413c1901"/>辦地去。或智增上者。還同四果
<lb ed="X" n="0413c20"/><lb ed="R035" n="0116a05"/>獨覺有餘無餘論報苦樂。但彼生方便土。亦不沈
<lb ed="X" n="0413c21"/><lb ed="R035" n="0116a06"/>空滯寂。秖是未證中道法性。未免變易生死爲苦
<lb ed="X" n="0413c22"/><lb ed="R035" n="0116a07"/>耳。或悲增上者。扶習潤生。還來三界。示同六道果
<lb ed="X" n="0413c23"/><lb ed="R035" n="0116a08"/>報苦樂。而非實是有漏苦樂。以其非業牽故。若別
<lb ed="X" n="0413c24"/><lb ed="R035" n="0116a09"/>敎菩薩。十信位中。亦同三藏菩薩。初住至第六住。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0414a" n="0414a"/>
<lb ed="X" n="0414a01"/><lb ed="R035" n="0116a10"/>亦同初二三果。七住<anchor xml:id="nkr_note_add_0414a0101" n="0414a0101"/><anchor xml:id="beg0414a0101" n="0414a0101"/>已<anchor xml:id="end0414a0101"/>去乃至十向。亦約智悲分
<lb ed="X" n="0414a02"/><lb ed="R035" n="0116a11"/>別登初地時。分證中道法身。恒居實報無障礙土。
<lb ed="X" n="0414a03"/><lb ed="R035" n="0116a12"/>亦名分證<name role="" type="person">常寂光土</name>。乃至等覺。皆以中道果報爲
<lb ed="X" n="0414a04"/><lb ed="R035" n="0116a13"/>樂。無明變易未盡爲苦。分形散影。徧諸世界六趣
<lb ed="X" n="0414a05"/><lb ed="R035" n="0116a14"/>四生。及徧方便有餘土中。示同六凡二聖種種苦
<lb ed="X" n="0414a06"/><lb ed="R035" n="0116a15"/>樂。皆非實苦樂也。若圓敎菩薩。五品位中。雖受人
<lb ed="X" n="0414a07"/><lb ed="R035" n="0116a16"/>天報身。<anchor xml:id="nkr_note_add_0414a0701" n="0414a0701"/><anchor xml:id="beg0414a0701" n="0414a0701"/>已<anchor xml:id="end0414a0701"/>能解了苦樂實性。卽空･假･中。初信至六
<lb ed="X" n="0414a08"/><lb ed="R035" n="0116a17"/>信。報或同于初二三果。而解永異。七信至十信。或
<lb ed="X" n="0414a09"/><lb ed="R035" n="0116a18"/>在方便。報同通敎智增。而解永異。或在同居。報同
<lb ed="X" n="0414a10"/><lb ed="R035" n="0116b01"/>通敎悲增。而解亦永異也。登初住時。分證如來一
<lb ed="X" n="0414a11"/><lb ed="R035" n="0116b02"/>身無量身。恒居實報莊嚴淨土。亦名分證寂光淨
<lb ed="X" n="0414a12"/><lb ed="R035" n="0116b03"/>土。乃至等覺。分形散影。徧下三土。示同九界苦樂。
<lb ed="X" n="0414a13"/><lb ed="R035" n="0116b04"/>皆非實苦樂也。佛法界者。約敎有四。藏敎果佛。必
<lb ed="X" n="0414a14"/><lb ed="R035" n="0116b05"/>是別地圓住化身。或是妙覺示現。假說生身是有
<lb ed="X" n="0414a15"/><lb ed="R035" n="0116b06"/>漏報。乃是示同阿羅漢耳。通敎佛地示居色究竟
<lb ed="X" n="0414a16"/><lb ed="R035" n="0116b07"/>天。亦非三界實分段身。必是別地圓住化現。別敎
<lb ed="X" n="0414a17"/><lb ed="R035" n="0116b08"/>妙覺。坐<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>。亦是大機隨力所見。秖是他
<lb ed="X" n="0414a18"/><lb ed="R035" n="0116b09"/>受用報。托自受用而爲本質。諸大菩薩。各自變爲
<lb ed="X" n="0414a19"/><lb ed="R035" n="0116b10"/>相分而自緣耳。圓敎妙覺。性德究竟圓顯。名爲淸
<lb ed="X" n="0414a20"/><lb ed="R035" n="0116b11"/>淨法身。所依法性。名爲上上品常寂光淨土。修德
<lb ed="X" n="0414a21"/><lb ed="R035" n="0116b12"/>究竟滿足。名爲圓滿報身。所依報境。名爲上上品
<lb ed="X" n="0414a22"/><lb ed="R035" n="0116b13"/>實報莊嚴淨土。性修不二。依正不二。不二而二。說
<lb ed="X" n="0414a23"/><lb ed="R035" n="0116b14"/>有法報依正差別之名。此是最勝無上報也。初明
<lb ed="X" n="0414a24"/><lb ed="R035" n="0116b15"/>十界竟。</p>
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0414b" n="0414b"/>
<lb ed="X" n="0414b01"/><lb ed="R035" n="0116b16"/><p xml:id="pX21p0414b0101">二明四敎者。六凡法界有漏諸苦樂報。但爲四敎
<lb ed="X" n="0414b02"/><lb ed="R035" n="0116b17"/>所治。並非四敎所攝。而是因緣生法。得爲藏敎俗
<lb ed="X" n="0414b03"/><lb ed="R035" n="0116b18"/>諦所詮。亦得通爲四敎所觀之境。方便土中無漏
<lb ed="X" n="0414b04"/><lb ed="R035" n="0117a01"/>苦樂之報。卽是四敎九人所感。謂藏敎四果。辟支･
<lb ed="X" n="0414b05"/><lb ed="R035" n="0117a02"/>通敎<anchor xml:id="nkr_note_add_0414b0501" n="0414b0501"/><anchor xml:id="beg0414b0501" n="0414b0501"/>已<anchor xml:id="end0414b0501"/>辦。辟支･菩薩･別敎三賢。圓敎十信也。實報
<lb ed="X" n="0414b06"/><lb ed="R035" n="0117a03"/>無障礙土。卽是別敎十地等妙。圓敎十住十行十
<lb ed="X" n="0414b07"/><lb ed="R035" n="0117a04"/>向十地等覺所感。雖亦分證寂光。以理從事。總名
<lb ed="X" n="0414b08"/><lb ed="R035" n="0117a05"/>實報。或約次第一心證入而分淨穢。乃依敎道假
<lb ed="X" n="0414b09"/><lb ed="R035" n="0117a06"/>分別也。<name role="" type="person">常寂光土</name>。卽是圓敎妙覺所證。雖亦圓證
<lb ed="X" n="0414b10"/><lb ed="R035" n="0117a07"/>上品實報。以事從理。總名寂光。或約分證究竟而
<lb ed="X" n="0414b11"/><lb ed="R035" n="0117a08"/>分淨穢。乃依別圓二種果頭而分別耳。又藏敎明
<lb ed="X" n="0414b12"/><lb ed="R035" n="0117a09"/>六道果報。是實有苦諦。苦若滅者。則證眞空。不說
<lb ed="X" n="0414b13"/><lb ed="R035" n="0117a10"/>四聖亦有報也。通敎明六道果報。是幻有苦諦。若
<lb ed="X" n="0414b14"/><lb ed="R035" n="0117a11"/>達幻空。則無生死。亦不說有四聖報也。別敎明六
<lb ed="X" n="0414b15"/><lb ed="R035" n="0117a12"/>道果報。是分段生死。三乘果報。是變易生死。皆名
<lb ed="X" n="0414b16"/><lb ed="R035" n="0117a13"/>苦諦。永斷二死。證眞中道。所證名爲眞如涅槃。能
<lb ed="X" n="0414b17"/><lb ed="R035" n="0117a14"/>證名爲四智菩提。大圓鏡智相應心品。能現自受
<lb ed="X" n="0414b18"/><lb ed="R035" n="0117a15"/>用身及土。能持圓滿無漏種子。盡未來際。利樂有
<lb ed="X" n="0414b19"/><lb ed="R035" n="0117a16"/>情。此則說有四聖果報。圓敎明十界報法。一苦一
<lb ed="X" n="0414b20"/><lb ed="R035" n="0117a17"/>切苦。而苦卽法界。則一滅一切滅。乃是非報非不
<lb ed="X" n="0414b21"/><lb ed="R035" n="0117a18"/>報而論十界報也。二明四敎竟。</p>
<lb ed="X" n="0414b22"/><lb ed="R035" n="0117b01"/><p xml:id="pX21p0414b2201">三明六卽者。旣依圓實稱性而談。則十法界苦樂
<lb ed="X" n="0414b23"/><lb ed="R035" n="0117b02"/>諸報。一一無非實相法界。卽空･假･中。誠恐狂惑無
<lb ed="X" n="0414b24"/><lb ed="R035" n="0117b03"/>知。執穢爲淨。安其陋習。不求出離。譬如指冰卽水。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0414c" n="0414c"/>
<lb ed="X" n="0414c01"/><lb ed="R035" n="0117b04"/>不求融泮。水還是冰。那可飮用。故以六義而揀逆
<lb ed="X" n="0414c02"/><lb ed="R035" n="0117b05"/>順。如冰雖以濕爲性。而恒違濕性。確爾堅凝。理卽
<lb ed="X" n="0414c03"/><lb ed="R035" n="0117b06"/>位中。亦復如是。十界妙報。不識不知。昧爲苦諦。一
<lb ed="X" n="0414c04"/><lb ed="R035" n="0117b07"/>苦一切苦也。名字位中。順修之始。了知十界報法。
<lb ed="X" n="0414c05"/><lb ed="R035" n="0117b08"/>唯是一心。譬如堅冰。其實是水。終不棄冰而別求
<lb ed="X" n="0414c06"/><lb ed="R035" n="0117b09"/>水。是爲初識十界報法之名字也。觀行位中。依名
<lb ed="X" n="0414c07"/><lb ed="R035" n="0117b10"/>觀察。了知十界報法。一一卽空･假･中。圓伏三惑。如
<lb ed="X" n="0414c08"/><lb ed="R035" n="0117b11"/>手執冰。知其潤濕也。相似位中。深觀十界報法。深
<lb ed="X" n="0414c09"/><lb ed="R035" n="0117b12"/>信卽空･假･中。如冰近煖。漸捨堅相也。分證位中。十
<lb ed="X" n="0414c10"/><lb ed="R035" n="0117b13"/>界報法三諦理體。分分現前。如煖消冰。分分融泮。
<lb ed="X" n="0414c11"/><lb ed="R035" n="0117b14"/>分分可飮用也。究竟位中。十界報法三諦妙理。無
<lb ed="X" n="0414c12"/><lb ed="R035" n="0117b15"/>不圓顯。如冰<anchor xml:id="nkr_note_add_0414c1201" n="0414c1201"/><anchor xml:id="beg0414c1201" n="0414c1201"/>已<anchor xml:id="end0414c1201"/>盡。唯是一水。盡可飮用也。所以三
<lb ed="X" n="0414c13"/><lb ed="R035" n="0117b16"/>千果成。咸稱常樂。廁屋實成香殿。糞穢實成妙饌。
<lb ed="X" n="0414c14"/><lb ed="R035" n="0117b17"/>惡聲實成歌讚。毒藥實成甘露。刀箭實成華纓。乃
<lb ed="X" n="0414c15"/><lb ed="R035" n="0117b18"/>至我若向刀山。刀山自摧折。我若向火湯。火湯自
<lb ed="X" n="0414c16"/><lb ed="R035" n="0118a01"/>消滅等。並是分證究竟位中眞實受用。不過還證
<lb ed="X" n="0414c17"/><lb ed="R035" n="0118a02"/>衆生所迷報法之理體耳。豈藉作意神通力哉。三
<lb ed="X" n="0414c18"/><lb ed="R035" n="0118a03"/>結屬十界竟。</p>
<lb ed="X" n="0414c19"/><lb ed="R035" n="0118a04"/><p xml:id="pX21p0414c1901">四結成卽空･假･中。亦爲三意。一約豎結･二約橫結･
<lb ed="X" n="0414c20"/><lb ed="R035" n="0118a05"/>三約一念非橫非豎總結。一約豎結者。六凡有漏
<lb ed="X" n="0414c21"/><lb ed="R035" n="0118a06"/>諸苦樂報。及有學無學諸餘殘報。幷同居土中新
<lb ed="X" n="0414c22"/><lb ed="R035" n="0118a07"/>悟無生法忍菩薩所有生身。亦是有漏故餘殘報。
<lb ed="X" n="0414c23"/><lb ed="R035" n="0118a08"/>並屬因緣生法一句。世俗諦攝。所以諸阿羅漢之
<lb ed="X" n="0414c24"/><lb ed="R035" n="0118a09"/>十八界。唯後三界名爲無漏。前十五界皆有漏也。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0415a" n="0415a"/>
<lb ed="X" n="0415a01"/><lb ed="R035" n="0118a10"/>依此亦說藏頭果佛。及十地諸大菩薩。與羅漢同
<lb ed="X" n="0415a02"/><lb ed="R035" n="0118a11"/>也。兩敎聲聞緣覺。入涅槃界。出生方便土中受變
<lb ed="X" n="0415a03"/><lb ed="R035" n="0118a12"/>易身。幷通菩薩。別三十心。圓十信心。生方便土。所
<lb ed="X" n="0415a04"/><lb ed="R035" n="0118a13"/>受變易五蘊十八界等。並屬卽空一句。眞諦所攝。
<lb ed="X" n="0415a05"/><lb ed="R035" n="0118a14"/>故稱無漏。別地圓住。捨分段身。于實報土受果報
<lb ed="X" n="0415a06"/><lb ed="R035" n="0118a15"/>身。及悲願力。于十方界種種同居方便兩土之中。
<lb ed="X" n="0415a07"/><lb ed="R035" n="0118a16"/>現十界像。徧同苦樂。而非實苦實樂。乃至佛後得
<lb ed="X" n="0415a08"/><lb ed="R035" n="0118a17"/>智。應現實報方便同居三土。徧示十法界像。並屬
<lb ed="X" n="0415a09"/><lb ed="R035" n="0118a18"/>卽假一句。妙俗諦攝。故名亦漏亦無漏也。圓敎妙
<lb ed="X" n="0415a10"/><lb ed="R035" n="0118b01"/>覺。究竟圓證<name role="" type="person">常寂光土</name>三德祕藏微妙法身。及別
<lb ed="X" n="0415a11"/><lb ed="R035" n="0118b02"/>十地。圓十住等。分證三德寂光身土。並屬卽中一
<lb ed="X" n="0415a12"/><lb ed="R035" n="0118b03"/>句。中道第一義諦所攝。故名非漏非無漏也。二約
<lb ed="X" n="0415a13"/><lb ed="R035" n="0118b04"/>橫結者。不論有漏無漏。苦之與樂若實若權。但是
<lb ed="X" n="0415a14"/><lb ed="R035" n="0118b05"/>十界所有依正二報。一一無非因緣所生。或是因
<lb ed="X" n="0415a15"/><lb ed="R035" n="0118b06"/>緣所顯。亦得名爲因緣所生。旣是因緣生法。則必
<lb ed="X" n="0415a16"/><lb ed="R035" n="0118b07"/>法爾卽空･假･中。更無一色一心而不卽空･假･中者
<lb ed="X" n="0415a17"/><lb ed="R035" n="0118b08"/>也。更細釋者。同居依正二報。是界內因緣所生。有
<lb ed="X" n="0415a18"/><lb ed="R035" n="0118b09"/>爲有漏。乃苦無常無我不淨之相。然此苦等諸相。
<lb ed="X" n="0415a19"/><lb ed="R035" n="0118b10"/>無不卽空･假･中。方便依正二報。非分段生。是界內
<lb ed="X" n="0415a20"/><lb ed="R035" n="0118b11"/>因緣所顯。無爲無漏。乃苦無常無我不淨之性。然
<lb ed="X" n="0415a21"/><lb ed="R035" n="0118b12"/>此苦等諸性。亦無不卽空･假･中。實報依正二報。是
<lb ed="X" n="0415a22"/><lb ed="R035" n="0118b13"/>界外因緣所生有爲無漏。乃常樂我淨之相。然此
<lb ed="X" n="0415a23"/><lb ed="R035" n="0118b14"/>常等之相。亦無不卽空･假･中。寂光依正二報。是界
<lb ed="X" n="0415a24"/><lb ed="R035" n="0118b15"/>外因緣所顯。無爲無漏。乃常樂我淨之性。然此常
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0415b" n="0415b"/>
<lb ed="X" n="0415b01"/><lb ed="R035" n="0118b16"/>等之性。亦無不卽空･假･中。以體實故。名之爲中。以
<lb ed="X" n="0415b02"/><lb ed="R035" n="0118b17"/>離一切相故。復名爲空。以卽一切法故。復名不空
<lb ed="X" n="0415b03"/><lb ed="R035" n="0118b18"/>也。若以寂光無爲無漏。望彼方便無爲無漏。則方
<lb ed="X" n="0415b04"/><lb ed="R035" n="0119a01"/>便仍是有爲有漏而<anchor xml:id="nkr_note_add_0415b0401" n="0415b0401"/><anchor xml:id="beg0415b0401" n="0415b0401"/>已<anchor xml:id="end0415b0401"/>。三約一念結者。旣秖就一
<lb ed="X" n="0415b05"/><lb ed="R035" n="0119a02"/>念而辨善惡。秖就一念而辨諸業。則十界依正二
<lb ed="X" n="0415b06"/><lb ed="R035" n="0119a03"/>報。亦何出於現前一念。一念本無前後。那得名豎。
<lb ed="X" n="0415b07"/><lb ed="R035" n="0119a04"/>一念本無二體。那得名橫。深觀一念所具十界。依
<lb ed="X" n="0415b08"/><lb ed="R035" n="0119a05"/>正非橫非豎。則能雙照橫之與豎了了分明。而一
<lb ed="X" n="0415b09"/><lb ed="R035" n="0119a06"/>一橫豎。卽非橫豎。何者。十界報法。唯是一念。則非
<lb ed="X" n="0415b10"/><lb ed="R035" n="0119a07"/>橫非豎。一空一切空。不思議眞諦也。一念具十界
<lb ed="X" n="0415b11"/><lb ed="R035" n="0119a08"/>報。則非橫而橫。一念造十界報。則非豎而豎。一假
<lb ed="X" n="0415b12"/><lb ed="R035" n="0119a09"/>一切假。不思議俗諦也。離一念外。別無所具所造
<lb ed="X" n="0415b13"/><lb ed="R035" n="0119a10"/>十界報法可得。離十界報法外。別無能具能造一
<lb ed="X" n="0415b14"/><lb ed="R035" n="0119a11"/>念可得。唯是實相。唯是法性。心佛衆生。三無差別。
<lb ed="X" n="0415b15"/><lb ed="R035" n="0119a12"/>非豎非不豎。非橫非不橫。離名絕相。亦無名相而
<lb ed="X" n="0415b16"/><lb ed="R035" n="0119a13"/>可離絕。不思議中諦也。三釋報竟。上來初分釋善
<lb ed="X" n="0415b17"/><lb ed="R035" n="0119a14"/>惡業報竟。</p>
<lb ed="X" n="0415b18"/><lb ed="R035" n="0119a15"/><p xml:id="pX21p0415b1801">二合釋者。復分爲六。初約十如釋。二約十二因緣
<lb ed="X" n="0415b19"/><lb ed="R035" n="0119a16"/>釋。三約四諦釋。四約二諦釋。五約三諦釋。六約一
<lb ed="X" n="0415b20"/><lb ed="R035" n="0119a17"/>諦釋。初約十如釋者。善惡卽如是性。性以不改爲
<lb ed="X" n="0415b21"/><lb ed="R035" n="0119a18"/>義。善是調良淸淨爲性。不可改而爲惡。惡是粗戾
<lb ed="X" n="0415b22"/><lb ed="R035" n="0119b01"/>染汙爲性。不可改而爲善。十界各有種性也。業卽
<lb ed="X" n="0415b23"/><lb ed="R035" n="0119b02"/>如是相。擧意動身發語有所表現。十界事業。覽而
<lb ed="X" n="0415b24"/><lb ed="R035" n="0119b03"/>可別也。性之與相。同依色心。色心卽如是體也。此
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0415c" n="0415c"/>
<lb ed="X" n="0415c01"/><lb ed="R035" n="0119b04"/>善惡業。各有力能。各有構造。卽十界如是力如是
<lb ed="X" n="0415c02"/><lb ed="R035" n="0119b05"/>作也。善惡約性。卽十界如是因也。業旣約相。卽十
<lb ed="X" n="0415c03"/><lb ed="R035" n="0119b06"/>界如是緣也。報指十界色心依正。卽如是果如是
<lb ed="X" n="0415c04"/><lb ed="R035" n="0119b07"/>報也。性相爲本。果報爲末。一空一切空。始終無性。
<lb ed="X" n="0415c05"/><lb ed="R035" n="0119b08"/>故爲空等。一假一切假。始終相在。覩本卽能知末。
<lb ed="X" n="0415c06"/><lb ed="R035" n="0119b09"/>覩末卽能識本。故爲假等。一中一切中。始終理同。
<lb ed="X" n="0415c07"/><lb ed="R035" n="0119b10"/>所謂實相實性乃至實果實報。故爲中等。語不頓
<lb ed="X" n="0415c08"/><lb ed="R035" n="0119b11"/>彰。故空･假･中次第分別。實不縱橫並別也。法華經
<lb ed="X" n="0415c09"/><lb ed="R035" n="0119b12"/>云。唯佛與佛。乃能究盡諸法實相。所謂諸法如是
<lb ed="X" n="0415c10"/><lb ed="R035" n="0119b13"/>相等。此經云。欲向大乘者。應當先知最初所行根
<lb ed="X" n="0415c11"/><lb ed="R035" n="0119b14"/>本之業。所謂依止一實境界以修信解。一實境界。
<lb ed="X" n="0415c12"/><lb ed="R035" n="0119b15"/>卽是諸法實相。故得約十如釋也。</p>
<lb ed="X" n="0415c13"/><lb ed="R035" n="0119b16"/><p xml:id="pX21p0415c1301">二約十二因緣者。復有四意。一思議生滅因緣･二
<lb ed="X" n="0415c14"/><lb ed="R035" n="0119b17"/>思議不生滅因緣･三不思議生滅因緣･四不思議
<lb ed="X" n="0415c15"/><lb ed="R035" n="0119b18"/>不生滅因緣。今六凡善惡業報。是思議因緣生相。
<lb ed="X" n="0415c16"/><lb ed="R035" n="0120a01"/>藏敎二乘善惡業報。是思議因緣滅相。又六凡善
<lb ed="X" n="0415c17"/><lb ed="R035" n="0120a02"/>惡業報卽空。是思議因緣不生相。通敎三乘善惡
<lb ed="X" n="0415c18"/><lb ed="R035" n="0120a03"/>業報。是思議因緣不滅相。又九界善惡業報。是不
<lb ed="X" n="0415c19"/><lb ed="R035" n="0120a04"/>思議因緣生相。佛界善惡業報。是不思議因緣滅
<lb ed="X" n="0415c20"/><lb ed="R035" n="0120a05"/>相。又十界善惡業報無不卽空･假･中。是不思議因
<lb ed="X" n="0415c21"/><lb ed="R035" n="0120a06"/>緣不生滅相。何者。善惡秖是無明愛取三支。業秖
<lb ed="X" n="0415c22"/><lb ed="R035" n="0120a07"/>是行有二支。報秖是識名色六入觸受生老死七
<lb ed="X" n="0415c23"/><lb ed="R035" n="0120a08"/>支。惑卽般若了因佛性。業卽解脫緣因佛性。苦卽
<lb ed="X" n="0415c24"/><lb ed="R035" n="0120a09"/>法身正因佛性。十二因緣名爲佛性。故不思議不
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0416a" n="0416a"/>
<lb ed="X" n="0416a01"/><lb ed="R035" n="0120a10"/>生滅也。</p>
<lb ed="X" n="0416a02"/><lb ed="R035" n="0120a11"/><p xml:id="pX21p0416a0201">三約四諦。復有四意。一生滅四諦･二無生滅四諦･
<lb ed="X" n="0416a03"/><lb ed="R035" n="0120a12"/>三無量四諦･四無作四諦。今六凡有漏善惡業。是
<lb ed="X" n="0416a04"/><lb ed="R035" n="0120a13"/>生滅集諦。六凡有漏依正報。是生滅苦諦。二乘無
<lb ed="X" n="0416a05"/><lb ed="R035" n="0120a14"/>漏善業及菩薩有漏善業。是生滅道諦。二乘及三
<lb ed="X" n="0416a06"/><lb ed="R035" n="0120a15"/>藏佛子果縛盡。不受後有。是生滅滅諦。又六凡有
<lb ed="X" n="0416a07"/><lb ed="R035" n="0120a16"/>漏善惡業卽空。是無生滅集諦。六凡有漏依正報
<lb ed="X" n="0416a08"/><lb ed="R035" n="0120a17"/>卽空。是無生滅苦諦。此體空智及諸善業。是無生
<lb ed="X" n="0416a09"/><lb ed="R035" n="0120a18"/>滅道諦。乃至涅槃亦如夢幻。是無生滅滅諦。又十
<lb ed="X" n="0416a10"/><lb ed="R035" n="0120b01"/>界有漏無漏諸善惡業。是無量集諦。十界分段變
<lb ed="X" n="0416a11"/><lb ed="R035" n="0120b02"/>易諸依正報。是無量苦諦。三止三觀十波羅蜜五
<lb ed="X" n="0416a12"/><lb ed="R035" n="0120b03"/>行萬行亦漏無漏一切善業。是無量道諦。斷十重
<lb ed="X" n="0416a13"/><lb ed="R035" n="0120b04"/>障。證十眞如。是無量滅諦。又十界善惡諸業不離
<lb ed="X" n="0416a14"/><lb ed="R035" n="0120b05"/>一念。是無作集諦。十界依正諸報不離一念。是無
<lb ed="X" n="0416a15"/><lb ed="R035" n="0120b06"/>作苦諦。達此一念心具心造。是無作道諦。諸法本
<lb ed="X" n="0416a16"/><lb ed="R035" n="0120b07"/>來常寂滅相。不復更滅。是無作滅諦也。</p>
<lb ed="X" n="0416a17"/><lb ed="R035" n="0120b08"/><p xml:id="pX21p0416a1701">四約二諦。復有七意。一藏敎二諦。實有爲俗。實有
<lb ed="X" n="0416a18"/><lb ed="R035" n="0120b09"/>滅爲眞。二通敎二諦。幻有爲俗。幻有卽空爲眞。三
<lb ed="X" n="0416a19"/><lb ed="R035" n="0120b10"/>通含別二諦。幻有爲俗。幻有卽空不空爲眞。四通
<lb ed="X" n="0416a20"/><lb ed="R035" n="0120b11"/>含圓二諦。幻有爲俗。幻有卽空不空一切法趣空
<lb ed="X" n="0416a21"/><lb ed="R035" n="0120b12"/>不空爲眞。五別敎二諦。幻有幻有卽空皆名爲俗。
<lb ed="X" n="0416a22"/><lb ed="R035" n="0120b13"/>不有不空爲眞。六別含圓二諦。幻有幻有卽空皆
<lb ed="X" n="0416a23"/><lb ed="R035" n="0120b14"/>名爲俗。不有不空一切法趣不有不空爲眞。七圓
<lb ed="X" n="0416a24"/><lb ed="R035" n="0120b15"/>敎二諦。幻有幻有卽空不有不空皆名爲俗。一切
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0416b" n="0416b"/>
<lb ed="X" n="0416b01"/><lb ed="R035" n="0120b16"/>法趣有趣空趣不有不空爲眞。今約藏敎。則六凡
<lb ed="X" n="0416b02"/><lb ed="R035" n="0120b17"/>有漏善惡業報。是實有俗諦。此實有滅。無復三界
<lb ed="X" n="0416b03"/><lb ed="R035" n="0120b18"/>善惡業報。乃會眞諦。若依通敎。則六凡有漏善惡
<lb ed="X" n="0416b04"/><lb ed="R035" n="0121a01"/>業報。是幻有俗諦。此旣如幻。卽不可得空。名爲眞
<lb ed="X" n="0416b05"/><lb ed="R035" n="0121a02"/>諦。又六凡有漏善惡業報。是幻有俗諦。此俗卽眞。
<lb ed="X" n="0416b06"/><lb ed="R035" n="0121a03"/>依于眞諦。得論四聖無漏善業果報。非復但空。卽
<lb ed="X" n="0416b07"/><lb ed="R035" n="0121a04"/>是通含別也。又六凡有漏善惡業報。是幻有俗諦。
<lb ed="X" n="0416b08"/><lb ed="R035" n="0121a05"/>此俗卽眞。此眞卽是中道不空之體。具一切法。是
<lb ed="X" n="0416b09"/><lb ed="R035" n="0121a06"/>爲通含圓也。若依別敎。則六凡有漏善惡業報。四
<lb ed="X" n="0416b10"/><lb ed="R035" n="0121a07"/>聖無漏善業果報。俱是俗諦。中道理性。非凡非聖。
<lb ed="X" n="0416b11"/><lb ed="R035" n="0121a08"/>爲凡聖依。非漏無漏。爲迷悟依。乃名眞諦。又十界
<lb ed="X" n="0416b12"/><lb ed="R035" n="0121a09"/>善惡業報。俱是俗諦。中道理性雖非凡聖及漏無
<lb ed="X" n="0416b13"/><lb ed="R035" n="0121a10"/>漏。而具一切凡聖漏無漏法。名爲眞諦。是爲別含
<lb ed="X" n="0416b14"/><lb ed="R035" n="0121a11"/>圓也。若依圓敎。則六凡之有。二乘之空。菩薩佛之
<lb ed="X" n="0416b15"/><lb ed="R035" n="0121a12"/>不有不空。十界百界千如施設。俱是俗諦。秖此俗
<lb ed="X" n="0416b16"/><lb ed="R035" n="0121a13"/>諦之中。隨拈一法。無非法界。約有。則一切法趣有。
<lb ed="X" n="0416b17"/><lb ed="R035" n="0121a14"/>百界千如之有。卽六凡有。六凡善惡業報之有。卽
<lb ed="X" n="0416b18"/><lb ed="R035" n="0121a15"/>百界千如之有。亦卽百界千如之空。亦卽百界千
<lb ed="X" n="0416b19"/><lb ed="R035" n="0121a16"/>如之不有不空。約空則一切法趣空。百界千如之
<lb ed="X" n="0416b20"/><lb ed="R035" n="0121a17"/>空。卽二乘空。二乘<g ref="#CB01926">灰</g>斷之空。卽百界千如之空。亦
<lb ed="X" n="0416b21"/><lb ed="R035" n="0121a18"/>卽百界千如之有。亦卽百界千如之不有不空。約
<lb ed="X" n="0416b22"/><lb ed="R035" n="0121b01"/>不有不空。則一切法趣不有不空。百界千如之不
<lb ed="X" n="0416b23"/><lb ed="R035" n="0121b02"/>有不空。卽菩薩佛之不有不空。菩薩佛中道善惡
<lb ed="X" n="0416b24"/><lb ed="R035" n="0121b03"/>業報之不有不空。卽百界千如之不有不空。亦卽
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0416c" n="0416c"/>
<lb ed="X" n="0416c01"/><lb ed="R035" n="0121b04"/>百界千如之有。亦卽百界千如之空。宛轉相卽。無
<lb ed="X" n="0416c02"/><lb ed="R035" n="0121b05"/>二無別。不二而二。說有二諦。二而不二。惟是一心。
<lb ed="X" n="0416c03"/><lb ed="R035" n="0121b06"/>心外無法。千如宛然。千如體眞。罔非實相。理具事
<lb ed="X" n="0416c04"/><lb ed="R035" n="0121b07"/>造。無盡重重。雖互遍融。亦無所住。是爲不思議二
<lb ed="X" n="0416c05"/><lb ed="R035" n="0121b08"/>諦也。</p>
<lb ed="X" n="0416c06"/><lb ed="R035" n="0121b09"/><p xml:id="pX21p0416c0601">五約三諦。復有五意。一別入通三諦者。約通含別
<lb ed="X" n="0416c07"/><lb ed="R035" n="0121b10"/>二諦。幻有爲俗。幻有卽空不空爲眞。今分此眞諦
<lb ed="X" n="0416c08"/><lb ed="R035" n="0121b11"/>以爲兩諦。空卽是眞。不空卽中諦也。二圓入通三
<lb ed="X" n="0416c09"/><lb ed="R035" n="0121b12"/>諦者。約通含圓二諦。幻有爲俗。幻有卽空不空。一
<lb ed="X" n="0416c10"/><lb ed="R035" n="0121b13"/>切法趣空不空爲眞。今亦分此眞諦以爲兩諦。一
<lb ed="X" n="0416c11"/><lb ed="R035" n="0121b14"/>切趣空。是眞。一切趣不空。是中也。三別三諦者。約
<lb ed="X" n="0416c12"/><lb ed="R035" n="0121b15"/>別二諦。幻有幻有卽空皆名爲俗。不有不空爲眞。
<lb ed="X" n="0416c13"/><lb ed="R035" n="0121b16"/>今分彼俗諦以爲兩諦。幻有是俗。幻有卽空是眞。
<lb ed="X" n="0416c14"/><lb ed="R035" n="0121b17"/>指彼眞諦以爲中道。不有不空是中諦也。四圓入
<lb ed="X" n="0416c15"/><lb ed="R035" n="0121b18"/>別三諦者。亦約別含圓二諦。幻有幻有卽空皆名
<lb ed="X" n="0416c16"/><lb ed="R035" n="0122a01"/>爲俗。今仍分作眞俗兩諦。一切法趣不有不空爲
<lb ed="X" n="0416c17"/><lb ed="R035" n="0122a02"/>眞。今指此圓眞以爲圓中也。五圓三諦者。六凡之
<lb ed="X" n="0416c18"/><lb ed="R035" n="0122a03"/>俗。亦復卽空･假･中。具一切法。二乘之眞。亦復卽空･
<lb ed="X" n="0416c19"/><lb ed="R035" n="0122a04"/>假･中。具一切法。菩薩佛之中道。亦復卽空･假･中。具
<lb ed="X" n="0416c20"/><lb ed="R035" n="0122a05"/>一切法。三諦圓融。不可思議。卽一而三。卽三而一。
<lb ed="X" n="0416c21"/><lb ed="R035" n="0122a06"/>非一非三。而三而一也。若別入通三諦。則六凡幻
<lb ed="X" n="0416c22"/><lb ed="R035" n="0122a07"/>有善惡業報。是俗諦。幻有卽空。是眞諦。此空不空。
<lb ed="X" n="0416c23"/><lb ed="R035" n="0122a08"/>本非煩惱生死。亦非菩提涅槃。而爲煩惱菩提生
<lb ed="X" n="0416c24"/><lb ed="R035" n="0122a09"/>死涅槃作所依持。不斷不常。不空不有。是爲中諦。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0417a" n="0417a"/>
<lb ed="X" n="0417a01"/><lb ed="R035" n="0122a10"/>若圓入通三諦。二諦同前。此空不空具一切法。是
<lb ed="X" n="0417a02"/><lb ed="R035" n="0122a11"/>爲中諦也。若別三諦者。六凡有漏善惡業報。是俗。
<lb ed="X" n="0417a03"/><lb ed="R035" n="0122a12"/>四聖無漏唯善業報。是眞。所依眞如理性。非有非
<lb ed="X" n="0417a04"/><lb ed="R035" n="0122a13"/>空。非漏無漏。是中諦也。若圓入別三諦者。二諦同
<lb ed="X" n="0417a05"/><lb ed="R035" n="0122a14"/>前理性具足一切諸法。與前中異也。若圓三諦者。
<lb ed="X" n="0417a06"/><lb ed="R035" n="0122a15"/>橫豎自在。豎則六凡善惡業報之俗。亦空･假･中。二
<lb ed="X" n="0417a07"/><lb ed="R035" n="0122a16"/>乘善惡業報之眞。亦空･假･中。菩薩佛善惡業報之
<lb ed="X" n="0417a08"/><lb ed="R035" n="0122a17"/>中。亦空･假･中。橫則十界俱空。名爲眞諦。此眞卽俗
<lb ed="X" n="0417a09"/><lb ed="R035" n="0122a18"/>卽中。十界俱假。名爲俗諦。此俗卽中卽眞。十界俱
<lb ed="X" n="0417a10"/><lb ed="R035" n="0122b01"/>非空假。名爲中諦。此中卽眞卽俗。秖是非橫非豎
<lb ed="X" n="0417a11"/><lb ed="R035" n="0122b02"/>說橫豎耳。</p>
<lb ed="X" n="0417a12"/><lb ed="R035" n="0122b03"/><p xml:id="pX21p0417a1201">六約一諦者。大經云。所言二諦。其實是一。方便說
<lb ed="X" n="0417a13"/><lb ed="R035" n="0122b04"/>二。如醉未吐。見日月轉。謂有轉日及不轉日。醒人
<lb ed="X" n="0417a14"/><lb ed="R035" n="0122b05"/>但見不轉。不見于轉。如是十界善惡業報。皆由無
<lb ed="X" n="0417a15"/><lb ed="R035" n="0122b06"/>明醉未吐故。妄見法性隨緣流轉。別立隨緣不變
<lb ed="X" n="0417a16"/><lb ed="R035" n="0122b07"/>以爲眞如。若佛眼觀。無非實相。實相之外。更無餘
<lb ed="X" n="0417a17"/><lb ed="R035" n="0122b08"/>法。故此經名一實境界。卽指十界善惡業報。當體
<lb ed="X" n="0417a18"/><lb ed="R035" n="0122b09"/>唯一實諦。卽是常住妙明不動周圓妙眞如性。性
<lb ed="X" n="0417a19"/><lb ed="R035" n="0122b10"/>眞常中。求于去來迷悟生死了無所得。然隨情說。
<lb ed="X" n="0417a20"/><lb ed="R035" n="0122b11"/>則藏敎以事外偏眞爲一實。通敎以卽事而眞爲
<lb ed="X" n="0417a21"/><lb ed="R035" n="0122b12"/>一實。別敎以眞如不動爲一實。惟圓敎以法法無
<lb ed="X" n="0417a22"/><lb ed="R035" n="0122b13"/>非中道爲一實也。又旣不見轉。豈更對轉而說不
<lb ed="X" n="0417a23"/><lb ed="R035" n="0122b14"/>轉。若立不轉。便是與轉爲二。若作二解。便同醉人。
<lb ed="X" n="0417a24"/><lb ed="R035" n="0122b15"/>是故諸諦皆不可說。言語道斷故。若通作不可說
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0417b" n="0417b"/>
<lb ed="X" n="0417b01"/><lb ed="R035" n="0122b16"/>者。生生不可說。則六凡善惡業報不可說也。生不
<lb ed="X" n="0417b02"/><lb ed="R035" n="0122b17"/>生不可說。則二乘善惡業報不可說也。不生生不
<lb ed="X" n="0417b03"/><lb ed="R035" n="0122b18"/>可說。則菩薩善惡業報不可說也。不生不生不可
<lb ed="X" n="0417b04"/><lb ed="R035" n="0123a01"/>說。則佛界善惡業報不可說也。上來先釋善惡業
<lb ed="X" n="0417b05"/><lb ed="R035" n="0123a02"/>報竟。</p>
<lb ed="X" n="0417b06"/><lb ed="R035" n="0123a03"/><p xml:id="pX21p0417b0601">後廣釋占察者。善惡業報。至理玄微。非智莫顯。故
<lb ed="X" n="0417b07"/><lb ed="R035" n="0123a04"/>須占察。約智占察。略有二十差別。一･世智。二･五停
<lb ed="X" n="0417b08"/><lb ed="R035" n="0123a05"/>心･四念處･外凡智。三･煖頂忍世第一內凡智。四･四
<lb ed="X" n="0417b09"/><lb ed="R035" n="0123a06"/>果無漏智。五･支佛無漏智。六･六度菩薩緣事智。七･
<lb ed="X" n="0417b10"/><lb ed="R035" n="0123a07"/>三藏佛果一切智。八･體法聲聞智。九･體法支佛智。
<lb ed="X" n="0417b11"/><lb ed="R035" n="0123a08"/>十･體法菩薩入眞方便智。十一･體法菩薩出假智。
<lb ed="X" n="0417b12"/><lb ed="R035" n="0123a09"/>十二･通敎佛地智。十三･別十信外凡智。十四･別住
<lb ed="X" n="0417b13"/><lb ed="R035" n="0123a10"/>行向三十心內凡智。十五･別十地中道智。十六･別
<lb ed="X" n="0417b14"/><lb ed="R035" n="0123a11"/>妙覺佛一切種智。十七･圓敎五品外凡智。十八･圓
<lb ed="X" n="0417b15"/><lb ed="R035" n="0123a12"/>敎十信內凡智。十九･圓初住至等覺分證智。二十･
<lb ed="X" n="0417b16"/><lb ed="R035" n="0123a13"/>圓妙覺佛究竟智。</p>
<lb ed="X" n="0417b17"/><lb ed="R035" n="0123a14"/><p xml:id="pX21p0417b1701">一世智者。心行理外。邪計妄執。不能占察善惡報。
<lb ed="X" n="0417b18"/><lb ed="R035" n="0123a15"/>不可信用。故此經云。不應棄捨如是之法。而返隨
<lb ed="X" n="0417b19"/><lb ed="R035" n="0123a16"/>逐世間卜筮種種占相吉凶等事。貪著樂習。若樂
<lb ed="X" n="0417b20"/><lb ed="R035" n="0123a17"/>習者。深障聖道也。二･五停四念外凡智者。有定故
<lb ed="X" n="0417b21"/><lb ed="R035" n="0123a18"/>言停。有慧故言觀。觀能翻邪。定能制亂。數息觀治
<lb ed="X" n="0417b22"/><lb ed="R035" n="0123b01"/>散心。不淨觀治貪心。慈悲觀治瞋心。因緣觀治邪
<lb ed="X" n="0417b23"/><lb ed="R035" n="0123b02"/>見心。念佛觀治障道罪。故名五停心觀也。觀身不
<lb ed="X" n="0417b24"/><lb ed="R035" n="0123b03"/>淨。觀受是苦。觀心無常。觀法無我。是觀苦諦上四
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0417c" n="0417c"/>
<lb ed="X" n="0417c01"/><lb ed="R035" n="0123b04"/>智治于四倒。由此四觀。令四倒不起。初翻四倒。未
<lb ed="X" n="0417c02"/><lb ed="R035" n="0123b05"/>入聖理。故言外凡智也。此智能治六凡惡業。而于
<lb ed="X" n="0417c03"/><lb ed="R035" n="0123b06"/>業報因緣。未能如實了知。猶須依三輪相以自決
<lb ed="X" n="0417c04"/><lb ed="R035" n="0123b07"/>疑。三･內凡智者。緣四諦境。得相似解。能伏煩惱。譬
<lb ed="X" n="0417c05"/><lb ed="R035" n="0123b08"/>如鑽火。煖相先現。無漏智火所發前相。名爲煖位。
<lb ed="X" n="0417c06"/><lb ed="R035" n="0123b09"/>得色界定。諦解分明。如登山頂。四望皆見。名爲頂
<lb ed="X" n="0417c07"/><lb ed="R035" n="0123b10"/>位。若能親近善友。聞隨順法。內心正觀。信佛。信法。
<lb ed="X" n="0417c08"/><lb ed="R035" n="0123b11"/>信僧。信諦。卽住頂。若不如是。卽頂退。爾時設有疑
<lb ed="X" n="0417c09"/><lb ed="R035" n="0123b12"/>悔。亦須依輪占察。若入下忍。正觀欲界四諦。色無
<lb ed="X" n="0417c10"/><lb ed="R035" n="0123b13"/>色界四諦。次入中忍。唯觀欲界苦諦。深生厭患。次
<lb ed="X" n="0417c11"/><lb ed="R035" n="0123b14"/>入上忍。生世第一。則能無間發眞。于聲聞乘決定
<lb ed="X" n="0417c12"/><lb ed="R035" n="0123b15"/>不退。不須輪相占察。若欲爲人占察。未必有宿命
<lb ed="X" n="0417c13"/><lb ed="R035" n="0123b16"/>天眼及他心智。仍須輪相也。四･四果無漏智者。初
<lb ed="X" n="0417c14"/><lb ed="R035" n="0123b17"/>果八忍八智斷見惑。永不復起三塗業報。亦不復
<lb ed="X" n="0417c15"/><lb ed="R035" n="0123b18"/>招北洲無想黃門二根盲聾瘖瘂等報。二果三果
<lb ed="X" n="0417c16"/><lb ed="R035" n="0124a01"/>重慮緣眞。永斷欲界善有漏報。四果永斷三界業
<lb ed="X" n="0417c17"/><lb ed="R035" n="0124a02"/>報。自無所占。若欲爲他占察。或依神通道眼。或借
<lb ed="X" n="0417c18"/><lb ed="R035" n="0124a03"/>輪相以決凡愚。亦無不可。五･支佛無漏智。出無佛
<lb ed="X" n="0417c19"/><lb ed="R035" n="0124a04"/>世。未必用此輪相。但用神通化他。但能齊三界內。
<lb ed="X" n="0417c20"/><lb ed="R035" n="0124a05"/>齊爾所劫。知彼善惡業報差別。而不能知界外及
<lb ed="X" n="0417c21"/><lb ed="R035" n="0124a06"/>無量劫前後諸事。復不能知六道善惡業報卽空。
<lb ed="X" n="0417c22"/><lb ed="R035" n="0124a07"/>況知卽假中耶。六･六度菩薩緣事智者。自發四弘。
<lb ed="X" n="0417c23"/><lb ed="R035" n="0124a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0417c2301" n="0417c2301"/><anchor xml:id="beg0417c2301" n="0417c2301"/>已<anchor xml:id="end0417c2301"/>得決定。不須占察。初僧祇中。未獲五通。若欲爲
<lb ed="X" n="0417c24"/><lb ed="R035" n="0124a09"/>人。宜用輪相。二僧祇後。五通自在。不須輪相。能決
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0418a" n="0418a"/>
<lb ed="X" n="0418a01"/><lb ed="R035" n="0124a10"/>衆疑。亦止能知六道因緣生滅相耳。七･三藏佛果
<lb ed="X" n="0418a02"/><lb ed="R035" n="0124a11"/>一切智者。本是別地圓住化現。故能徧知三界內
<lb ed="X" n="0418a03"/><lb ed="R035" n="0124a12"/>外曠劫前後一切業報因緣。不用輪相。而不說是
<lb ed="X" n="0418a04"/><lb ed="R035" n="0124a13"/>卽空･假･中。八･體法聲聞智者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0418a0401" n="0418a0401"/><anchor xml:id="beg0418a0401" n="0418a0401"/>已<anchor xml:id="end0418a0401"/>具六通。能知六道
<lb ed="X" n="0418a05"/><lb ed="R035" n="0124a14"/>善惡業報。亦知卽空。九･體法支佛智者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0418a0501" n="0418a0501"/><anchor xml:id="beg0418a0501" n="0418a0501"/>已<anchor xml:id="end0418a0501"/>侵習氣。
<lb ed="X" n="0418a06"/><lb ed="R035" n="0124a15"/>小勝聲聞。十･體法菩薩入眞方便智者。正達三界
<lb ed="X" n="0418a07"/><lb ed="R035" n="0124a16"/>善惡業報一一卽眞。十一･體法菩薩出假智者。正
<lb ed="X" n="0418a08"/><lb ed="R035" n="0124a17"/>能分別六道三乘病之與藥。善決六道一切疑網。
<lb ed="X" n="0418a09"/><lb ed="R035" n="0124a18"/>十二･通佛智者。亦是別地圓住化現。故能徧知一
<lb ed="X" n="0418a10"/><lb ed="R035" n="0124b01"/>切善惡業報。不用輪相。而說卽空。不說卽假卽中。
<lb ed="X" n="0418a11"/><lb ed="R035" n="0124b02"/>十三･別十信外凡智者。信有果頭眞如實相。爲求
<lb ed="X" n="0418a12"/><lb ed="R035" n="0124b03"/>此理。起十信心。自無疑網。爲他占察。順依輪相。十
<lb ed="X" n="0418a13"/><lb ed="R035" n="0124b04"/>四･別三十心內凡智者。十住正習入空。傍習假中。
<lb ed="X" n="0418a14"/><lb ed="R035" n="0124b05"/>十行正習假。傍習中。十迴向正習中。具足五通。自
<lb ed="X" n="0418a15"/><lb ed="R035" n="0124b06"/>無疑悔。能決他疑。徧知十界善惡業報。而不能知
<lb ed="X" n="0418a16"/><lb ed="R035" n="0124b07"/>一一卽中。十五･別十地中道智者。旣證實相。雙照
<lb ed="X" n="0418a17"/><lb ed="R035" n="0124b08"/>二邊。任運寂而常照。初地一念照百世界。二地一
<lb ed="X" n="0418a18"/><lb ed="R035" n="0124b09"/>念照千世界等。展轉增勝。不可言盡。十六･別妙覺
<lb ed="X" n="0418a19"/><lb ed="R035" n="0124b10"/>智者。坐華藏界。應法界機。妙觀察智。橫豎徧照。下
<lb ed="X" n="0418a20"/><lb ed="R035" n="0124b11"/>地不能測其邊際。十七･圓五品智者。具縛凡夫。能
<lb ed="X" n="0418a21"/><lb ed="R035" n="0124b12"/>知如來秘密之藏。雖有肉眼。名爲佛眼。自無疑網。
<lb ed="X" n="0418a22"/><lb ed="R035" n="0124b13"/>不須輪相。爲他決疑。亦須用之。又自行種種三昧。
<lb ed="X" n="0418a23"/><lb ed="R035" n="0124b14"/>亦可依輪取決。如永明大師。<anchor xml:id="nkr_note_add_0418a2301" n="0418a2301"/><anchor xml:id="beg0418a2301" n="0418a2301"/>已<anchor xml:id="end0418a2301"/>悟圓宗。仍作坐禪
<lb ed="X" n="0418a24"/><lb ed="R035" n="0124b15"/>萬善二<g ref="#CB06065">𩰘</g>。當知拈<g ref="#CB06065">𩰘</g>一法。出圓覺經。與今輪相。及
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0418b" n="0418b"/>
<lb ed="X" n="0418b01"/><lb ed="R035" n="0124b16"/>灌頂神策經。同名正法。不比世間卜筮也。十八･圓
<lb ed="X" n="0418b02"/><lb ed="R035" n="0124b17"/>十信內凡智者。六根淸淨。任運能決大千疑網。鑒
<lb ed="X" n="0418b03"/><lb ed="R035" n="0124b18"/>十界機。無有錯謬。十九･圓四十一分證智者。初住
<lb ed="X" n="0418b04"/><lb ed="R035" n="0125a01"/>妙智。如初生月。光明<anchor xml:id="nkr_note_add_0418b0401" n="0418b0401"/><anchor xml:id="beg0418b0401" n="0418b0401"/>已<anchor xml:id="end0418b0401"/>自徧照無餘。況復漸增至
<lb ed="X" n="0418b05"/><lb ed="R035" n="0125a02"/>十四夜。二十･圓妙覺佛究竟智者。譬如十五夜月。
<lb ed="X" n="0418b06"/><lb ed="R035" n="0125a03"/>體相俱圓。法界洞明。橫豎無餘。豎則觀彼久遠。猶
<lb ed="X" n="0418b07"/><lb ed="R035" n="0125a04"/>若今日。盡未來事。授記不謬。橫則恒沙界外一滴
<lb ed="X" n="0418b08"/><lb ed="R035" n="0125a05"/>之雨。尙知頭數。松直棘曲。鵠白烏玄。皆了元由。以
<lb ed="X" n="0418b09"/><lb ed="R035" n="0125a06"/>要言之。大圓鏡智。無不頓印。平等性智。無不普入。
<lb ed="X" n="0418b10"/><lb ed="R035" n="0125a07"/>妙觀察智。洞了因緣。成所作智。一時普應。無分別。
<lb ed="X" n="0418b11"/><lb ed="R035" n="0125a08"/>非不分別。無次第。非不次第。乃至十地所有智慧。
<lb ed="X" n="0418b12"/><lb ed="R035" n="0125a09"/>比如來智。猶如<name role="" type="person">閻浮提</name>土。比大千土。不可思測。不
<lb ed="X" n="0418b13"/><lb ed="R035" n="0125a10"/>可形容。是爲究竟占察智也。今地藏大士。或是圓
<lb ed="X" n="0418b14"/><lb ed="R035" n="0125a11"/>等覺智。或是圓妙覺智。本高迹下。不可測知。由與
<lb ed="X" n="0418b15"/><lb ed="R035" n="0125a12"/>此土悲重緣深。是故釋迦大聖。令堅淨信請說此
<lb ed="X" n="0418b16"/><lb ed="R035" n="0125a13"/>法。能令博地凡夫。依此頓除疑網。而又廣明一實
<lb ed="X" n="0418b17"/><lb ed="R035" n="0125a14"/>境界。詳示二種觀道。以爲進趣方便。又復巧說深
<lb ed="X" n="0418b18"/><lb ed="R035" n="0125a15"/>法。安慰羣迷。眞實相應。無相違過。則使名字初心。
<lb ed="X" n="0418b19"/><lb ed="R035" n="0125a16"/>徧能占察十界善惡業報若事若理。罄無不盡。法
<lb ed="X" n="0418b20"/><lb ed="R035" n="0125a17"/>門之妙。何以<anchor xml:id="nkr_note_add_0418b2001" n="0418b2001"/><anchor xml:id="beg0418b2001" n="0418b2001"/>如<anchor xml:id="end0418b2001"/>此。又復應知。善惡業報。卽是境妙。
<lb ed="X" n="0418b21"/><lb ed="R035" n="0125a18"/>占察。卽是智妙。以智契境而修二觀。卽是行妙。成
<lb ed="X" n="0418b22"/><lb ed="R035" n="0125b01"/>就信忍順忍及無生忍。卽是位妙。信滿法故作佛。
<lb ed="X" n="0418b23"/><lb ed="R035" n="0125b02"/>解滿法故作佛。證滿法故作佛。一切功德行滿足
<lb ed="X" n="0418b24"/><lb ed="R035" n="0125b03"/>故作佛。亦是位妙及三法妙。始終同住三德秘藏
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0418c" n="0418c"/>
<lb ed="X" n="0418c01"/><lb ed="R035" n="0125b04"/>圓滿法故。自住三德。寂而常照。有感必赴。卽感應
<lb ed="X" n="0418c02"/><lb ed="R035" n="0125b05"/>妙。又敎衆生修行懺悔。觀察法身以爲能感。若能
<lb ed="X" n="0418c03"/><lb ed="R035" n="0125b06"/>至心。所占則吉。所求皆獲。乃至能入一行三昧。見
<lb ed="X" n="0418c04"/><lb ed="R035" n="0125b07"/>佛無數。皆感應妙。我于爾時。隨所應度而爲現身。
<lb ed="X" n="0418c05"/><lb ed="R035" n="0125b08"/>或示神通種種變化。或復令彼自憶宿命。卽神通
<lb ed="X" n="0418c06"/><lb ed="R035" n="0125b09"/>妙。或復隨其所樂。爲說種種深要之法。乃至巧說
<lb ed="X" n="0418c07"/><lb ed="R035" n="0125b10"/>深法。令離怯弱。卽說法妙。衆生聞法。除疑生信。卽
<lb ed="X" n="0418c08"/><lb ed="R035" n="0125b11"/>眷屬妙。能獲深大利益。漸次作佛。卽功德利益妙。
<lb ed="X" n="0418c09"/><lb ed="R035" n="0125b12"/>若識迹妙。本妙非遙。故佛歎云。此善男子。發心<anchor xml:id="nkr_note_add_0418c0901" n="0418c0901"/><anchor xml:id="beg0418c0901" n="0418c0901"/>已<anchor xml:id="end0418c0901"/>
<lb ed="X" n="0418c10"/><lb ed="R035" n="0125b13"/>來。過無量無邊不可思議阿僧祇劫。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0418c1001" n="0418c1001"/><anchor xml:id="beg0418c1001" n="0418c1001"/>已<anchor xml:id="end0418c1001"/>能度薩
<lb ed="X" n="0418c11"/><lb ed="R035" n="0125b14"/>婆若海。功德滿足。但依本願自在力故。權巧現化。
<lb ed="X" n="0418c12"/><lb ed="R035" n="0125b15"/>影應十方。卽是發迹顯本意也。觀心十妙者。現前
<lb ed="X" n="0418c13"/><lb ed="R035" n="0125b16"/>一念。具足十界善惡業報。卽境妙。以圓三慧而占
<lb ed="X" n="0418c14"/><lb ed="R035" n="0125b17"/>察之。卽智妙。依此一實境界而修二觀。卽行妙。信
<lb ed="X" n="0418c15"/><lb ed="R035" n="0125b18"/>此自心。順此自心。了此自心本自無生。卽三忍位
<lb ed="X" n="0418c16"/><lb ed="R035" n="0126a01"/>妙。始終不離自心秘藏。卽三法妙。境智和合。卽感
<lb ed="X" n="0418c17"/><lb ed="R035" n="0126a02"/>應妙。智能轉境。卽神通妙。一念轉敎餘心心所。卽
<lb ed="X" n="0418c18"/><lb ed="R035" n="0126a03"/>說法妙。餘心心所隨觀而轉。卽眷屬妙。始從名字。
<lb ed="X" n="0418c19"/><lb ed="R035" n="0126a04"/>訖至究竟。卽功德利益妙也。地藏大士。及釋迦尊。
<lb ed="X" n="0418c20"/><lb ed="R035" n="0126a05"/>由觀心故。久成十妙。迹用廣遠。我今觀心出此十
<lb ed="X" n="0418c21"/><lb ed="R035" n="0126a06"/>妙。亦當盡未來際迹用無窮。卽觀心本妙也。釋別
<lb ed="X" n="0418c22"/><lb ed="R035" n="0126a07"/>名竟。次通名者。梵語修多羅。或修妬路。或修單蘭。
<lb ed="X" n="0418c23"/><lb ed="R035" n="0126a08"/>或素怛<g ref="#CB15274">䌫</g>。秖是梵音輕重。有云無翻。含五義故。亦
<lb ed="X" n="0418c24"/><lb ed="R035" n="0126a09"/>云有翻。一翻爲經。二翻爲契。三翻法本。四翻爲線。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0419a" n="0419a"/>
<lb ed="X" n="0419a01"/><lb ed="R035" n="0126a10"/>五翻善語敎。含五翻五。各具敎行理三。具如法華
<lb ed="X" n="0419a02"/><lb ed="R035" n="0126a11"/>玄義。茲不復述。今但約一題以明通別。占察是敎。
<lb ed="X" n="0419a03"/><lb ed="R035" n="0126a12"/>善惡業是行。報乃無記色心。是理。又占卽是敎。察
<lb ed="X" n="0419a04"/><lb ed="R035" n="0126a13"/>卽是行。善惡業報爲所占察。卽是理。以對經字。任
<lb ed="X" n="0419a05"/><lb ed="R035" n="0126a14"/>運有通別意也。釋名竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0419a06"/><lb ed="R035" n="0126a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第二顯體</cb:mulu><p xml:id="pX21p0419a0601">○第二顯體者。體是主質。乃名下之所詮。經若無
<lb ed="X" n="0419a07"/><lb ed="R035" n="0126a16"/>體。則邪倒無印。同于魔說。故須顯一部之指歸。明
<lb ed="X" n="0419a08"/><lb ed="R035" n="0126a17"/>衆義之都會。然此妙體。非但會之至難。亦乃說之
<lb ed="X" n="0419a09"/><lb ed="R035" n="0126a18"/>不易。經云。如來法身。非空非不空。乃至無一切相。
<lb ed="X" n="0419a10"/><lb ed="R035" n="0126b01"/>不可依言說示。法華云。是法不可示。言辭相寂滅。
<lb ed="X" n="0419a11"/><lb ed="R035" n="0126b02"/>大經云。不生不生不可說。又云。有因緣故。亦可得
<lb ed="X" n="0419a12"/><lb ed="R035" n="0126b03"/>說。此經亦云。而據世諦幻化因緣假名法中。相待
<lb ed="X" n="0419a13"/><lb ed="R035" n="0126b04"/>相對。則可方便顯示而說。今略開七條。一正顯經
<lb ed="X" n="0419a14"/><lb ed="R035" n="0126b05"/>體。二簡僞濫。三一法異名。四入體之門。五徧爲衆
<lb ed="X" n="0419a15"/><lb ed="R035" n="0126b06"/>經體。六徧爲諸行體。七徧爲一切法體。</p>
<lb ed="X" n="0419a16"/><lb ed="R035" n="0126b07"/><p xml:id="pX21p0419a1601">一正顯經體者。卽是一實境界也。一切百界千如
<lb ed="X" n="0419a17"/><lb ed="R035" n="0126b08"/>境界。皆依一實虗妄顯現。而彼境界別無自體。惟
<lb ed="X" n="0419a18"/><lb ed="R035" n="0126b09"/>以一實爲體。故名一實境界。當知一實卽諸法之
<lb ed="X" n="0419a19"/><lb ed="R035" n="0126b10"/>實。如冰水之濕性。境界卽諸法之權。如濕性之冰
<lb ed="X" n="0419a20"/><lb ed="R035" n="0126b11"/>水。冰水雖別。濕性無二。境界雖別。一實無殊。故以
<lb ed="X" n="0419a21"/><lb ed="R035" n="0126b12"/>一實境界爲經正體。猶法華所云諸法實相也。法
<lb ed="X" n="0419a22"/><lb ed="R035" n="0126b13"/>華開權顯實故收諸法之權。而歸實相之實。此經
<lb ed="X" n="0419a23"/><lb ed="R035" n="0126b14"/>以實統權。故擧一實之實。而攝境界之權。于十界
<lb ed="X" n="0419a24"/><lb ed="R035" n="0126b15"/>中。唯取佛界所照善惡業報之性。此性不生不滅。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0419b" n="0419b"/>
<lb ed="X" n="0419b01"/><lb ed="R035" n="0126b16"/>圓滿常住。離一切相。卽一切法。于十如中。取如是
<lb ed="X" n="0419b02"/><lb ed="R035" n="0126b17"/>體。四因緣中。取不思議不生不滅。十二支中。取苦
<lb ed="X" n="0419b03"/><lb ed="R035" n="0126b18"/>卽法身。四四諦中。但取無作。于無作中。唯取滅諦。
<lb ed="X" n="0419b04"/><lb ed="R035" n="0127a01"/>七二諦中。取後五眞諦。五三諦中。皆取中諦。諸一
<lb ed="X" n="0419b05"/><lb ed="R035" n="0127a02"/>實諦中。取圓一實諦。諸不可說中。取不生不生不
<lb ed="X" n="0419b06"/><lb ed="R035" n="0127a03"/>可說。于二十智中。取圓佛智。於三忍中。取無生忍。
<lb ed="X" n="0419b07"/><lb ed="R035" n="0127a04"/>於四佛中。取功德行滿佛。於三德中。取法身德。是
<lb ed="X" n="0419b08"/><lb ed="R035" n="0127a05"/>故經云。應當先知最初所行根本之業。所謂依止
<lb ed="X" n="0419b09"/><lb ed="R035" n="0127a06"/>一實境界以修信解。若無一實境界以爲依止。如
<lb ed="X" n="0419b10"/><lb ed="R035" n="0127a07"/>屋無空。無所容受。故釋論云。若以無此空。一切無
<lb ed="X" n="0419b11"/><lb ed="R035" n="0127a08"/>所依。爲是義故。須顯體也。</p>
<lb ed="X" n="0419b12"/><lb ed="R035" n="0127a09"/><p xml:id="pX21p0419b1201">二簡僞濫者。此一實境界。不同凡外所計世間諸
<lb ed="X" n="0419b13"/><lb ed="R035" n="0127a10"/>法。不同邪禪所計空劫前事。向上一著。父母未生
<lb ed="X" n="0419b14"/><lb ed="R035" n="0127a11"/>前面目。威音王那畔又那畔。不同小乘所證偏眞。
<lb ed="X" n="0419b15"/><lb ed="R035" n="0127a12"/>不同別敎所明淸淨眞如。亦非但依圓詮名字可
<lb ed="X" n="0419b16"/><lb ed="R035" n="0127a13"/>得分別。惟依二種觀道。能得色寂心寂二種三昧。
<lb ed="X" n="0419b17"/><lb ed="R035" n="0127a14"/>復入一行三昧。乃住堅信。決定信解耳。</p>
<lb ed="X" n="0419b18"/><lb ed="R035" n="0127a15"/><p xml:id="pX21p0419b1801">三一法異名者。或名法界･法住･法位･法性･眞如･實
<lb ed="X" n="0419b19"/><lb ed="R035" n="0127a16"/>際･本際･實相･如來藏性･菴摩羅識･唯識性･自性淸
<lb ed="X" n="0419b20"/><lb ed="R035" n="0127a17"/>淨心･本源心地･正因佛性･菩提･涅槃･不可思議解
<lb ed="X" n="0419b21"/><lb ed="R035" n="0127a18"/>脫･自覺聖智境界･無戲論･無顚倒･圓成實性･無漏
<lb ed="X" n="0419b22"/><lb ed="R035" n="0127b01"/>界･淸淨法身。大圓鏡智。中實理心。一切種智。不共
<lb ed="X" n="0419b23"/><lb ed="R035" n="0127b02"/>般若。正徧知海。大佛頂･大方廣･圓覺･妙覺･究竟覺
<lb ed="X" n="0419b24"/><lb ed="R035" n="0127b03"/>等。皆是一實境界異名。但可意知。不可言盡也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0419c" n="0419c"/>
<lb ed="X" n="0419c01"/><lb ed="R035" n="0127b04"/><p xml:id="pX21p0419c0101">四入體之門者。一實境界。其理淵奧。如登絕壑。必
<lb ed="X" n="0419c02"/><lb ed="R035" n="0127b05"/>假飛梯。欲契眞源。要因敎行。故以敎行爲門。若以
<lb ed="X" n="0419c03"/><lb ed="R035" n="0127b06"/>敎爲門。敎略有四。於一一敎。各以四門詮理。共有
<lb ed="X" n="0419c04"/><lb ed="R035" n="0127b07"/>十六敎門。依一一門而修于觀。復有十六行門。於
<lb ed="X" n="0419c05"/><lb ed="R035" n="0127b08"/>敎得悟。名爲信行。於觀得悟。名爲法行。或敎行相
<lb ed="X" n="0419c06"/><lb ed="R035" n="0127b09"/>轉。或敎行相資。茲不備論。藏敎四門通于一實。遠
<lb ed="X" n="0419c07"/><lb ed="R035" n="0127b10"/>而且拙。須待開顯。通敎四門通于一實。巧而仍遠。
<lb ed="X" n="0419c08"/><lb ed="R035" n="0127b11"/>亦須轉接。別敎四門通於一實。雖近而拙。圓敎四
<lb ed="X" n="0419c09"/><lb ed="R035" n="0127b12"/>門正通一實。方爲巧直也。前三敎各四門相。茲亦
<lb ed="X" n="0419c10"/><lb ed="R035" n="0127b13"/>不論。略明圓敎四門相者。一門卽一切門。一切門
<lb ed="X" n="0419c11"/><lb ed="R035" n="0127b14"/>卽一門。非一非四。而論四一。如經云。如來法身中。
<lb ed="X" n="0419c12"/><lb ed="R035" n="0127b15"/>雖復無有言說境界。離心想念。非空非不空。乃至
<lb ed="X" n="0419c13"/><lb ed="R035" n="0127b16"/>無一切相。不可依言說示。亦可方便顯示而說。以
<lb ed="X" n="0419c14"/><lb ed="R035" n="0127b17"/>彼法身性。實無分別。離自相。離他相。無空。無不空。
<lb ed="X" n="0419c15"/><lb ed="R035" n="0127b18"/>乃至遠離一切諸相故。說彼法體爲畢竟空無所
<lb ed="X" n="0419c16"/><lb ed="R035" n="0128a01"/>有。以離心分別想念。則盡。無一相而能自見自知
<lb ed="X" n="0419c17"/><lb ed="R035" n="0128a02"/>爲有。是故空義決定眞實相應不謬。此卽圓敎空
<lb ed="X" n="0419c18"/><lb ed="R035" n="0128a03"/>門相。空卽餘三。不相違背也。又云。卽彼空義中。以
<lb ed="X" n="0419c19"/><lb ed="R035" n="0128a04"/>離分別妄想心念故。則盡畢竟無有一相而可空
<lb ed="X" n="0419c20"/><lb ed="R035" n="0128a05"/>者。以唯有眞實故。卽爲不空。所謂離識想故。無有
<lb ed="X" n="0419c21"/><lb ed="R035" n="0128a06"/>一切虗僞之相。畢竟常恒不變不異。以更無一相
<lb ed="X" n="0419c22"/><lb ed="R035" n="0128a07"/>可壞可滅。離增減故。又彼無分別實體之處。從無
<lb ed="X" n="0419c23"/><lb ed="R035" n="0128a08"/>始世來。具無量功德自然之業。成就相應。不離不
<lb ed="X" n="0419c24"/><lb ed="R035" n="0128a09"/>脫故。說爲不空。此卽圓敎有門相。有卽餘三。不相
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0420a" n="0420a"/>
<lb ed="X" n="0420a01"/><lb ed="R035" n="0128a10"/>違背也。又云。如是實體功德之聚。一切衆生雖復
<lb ed="X" n="0420a02"/><lb ed="R035" n="0128a11"/>有之。但爲無明曀覆障故。而不知見。不能尅獲功
<lb ed="X" n="0420a03"/><lb ed="R035" n="0128a12"/>德利益。與無莫異。說名未有。此卽圓敎亦有亦空
<lb ed="X" n="0420a04"/><lb ed="R035" n="0128a13"/>門相。與餘三門不相違也。又云。一切諸法皆不離
<lb ed="X" n="0420a05"/><lb ed="R035" n="0128a14"/>菩提體。菩提體者。非有非無。乃至若有分別想者。
<lb ed="X" n="0420a06"/><lb ed="R035" n="0128a15"/>則爲虗僞。不名相應。此卽圓敎非有非空門相。與
<lb ed="X" n="0420a07"/><lb ed="R035" n="0128a16"/>餘三門不相違也。略示法行入門觀者。如前所說
<lb ed="X" n="0420a08"/><lb ed="R035" n="0128a17"/>四種門相。卽是不思議境。上根觀境。卽能悟入。如
<lb ed="X" n="0420a09"/><lb ed="R035" n="0128a18"/>或未悟。則應依境重發大菩提心。如此妙境。佛及
<lb ed="X" n="0420a10"/><lb ed="R035" n="0128b01"/>衆生與我平等。云何諸佛<anchor xml:id="nkr_note_add_0420a1001" n="0420a1001"/><anchor xml:id="beg0420a1001" n="0420a1001"/>已<anchor xml:id="end0420a1001"/>悟。我與衆生尙迷不
<lb ed="X" n="0420a11"/><lb ed="R035" n="0128b02"/>覺。不得受用。哀傷哽慟而立四弘。便可悟入。如猶
<lb ed="X" n="0420a12"/><lb ed="R035" n="0128b03"/>未悟。勤修學習信奢摩他觀心及信毗婆舍那觀
<lb ed="X" n="0420a13"/><lb ed="R035" n="0128b04"/>心。則能豁然悟入。如猶未悟。仍以唯心識觀破一
<lb ed="X" n="0420a14"/><lb ed="R035" n="0128b05"/>切法卽空･假･中。眞如實觀不住見聞覺知。永離一
<lb ed="X" n="0420a15"/><lb ed="R035" n="0128b06"/>切分別之想。則當悟入。如猶未悟。當自節節簡校
<lb ed="X" n="0420a16"/><lb ed="R035" n="0128b07"/>通塞。依彼大士巧說深法而離怯弱。定可悟入。如
<lb ed="X" n="0420a17"/><lb ed="R035" n="0128b08"/>猶未悟。勤修二觀。觀于身受心法。令知色心本寂。
<lb ed="X" n="0420a18"/><lb ed="R035" n="0128b09"/>卽是圓四念處。從此調適正勤･如意･根力･覺道而
<lb ed="X" n="0420a19"/><lb ed="R035" n="0128b10"/>入圓三脫門。卽是中根入道相也。如猶未悟。應于
<lb ed="X" n="0420a20"/><lb ed="R035" n="0128b11"/>一切時一切處。常勤誦念地藏菩薩名字。當觀地
<lb ed="X" n="0420a21"/><lb ed="R035" n="0128b12"/>藏法身。及一切諸佛法身。與<anchor xml:id="nkr_note_add_0420a2101" n="0420a2101"/><anchor xml:id="beg0420a2101" n="0420a2101"/>己<anchor xml:id="end0420a2101"/>自身。體性平等。無
<lb ed="X" n="0420a22"/><lb ed="R035" n="0128b13"/>二無別。不生不滅。常樂我淨。功德圓滿。是可歸依。
<lb ed="X" n="0420a23"/><lb ed="R035" n="0128b14"/>又復觀察<anchor xml:id="nkr_note_add_0420a2301" n="0420a2301"/><anchor xml:id="beg0420a2301" n="0420a2301"/>己<anchor xml:id="end0420a2301"/>身心相。無常苦無我不淨。如幻如化。
<lb ed="X" n="0420a24"/><lb ed="R035" n="0128b15"/>是可厭離。乃至上卷所示修懺悔法。皆是對治助
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0420b" n="0420b"/>
<lb ed="X" n="0420b01"/><lb ed="R035" n="0128b16"/>開之方便也。又經云。若人未得三業善相或見光
<lb ed="X" n="0420b02"/><lb ed="R035" n="0128b17"/>明。聞異好香。夢佛菩薩放光作證。則爲虗妄誑惑
<lb ed="X" n="0420b03"/><lb ed="R035" n="0128b18"/>詐僞。及說三忍四佛差別之相。皆令行人明識次
<lb ed="X" n="0420b04"/><lb ed="R035" n="0129a01"/>位。不生增上慢也。又於虗妄誑惑詐僞之相令勿
<lb ed="X" n="0420b05"/><lb ed="R035" n="0129a02"/>取著。卽是安忍。不樂世間諸禪三昧。亦復不樂二
<lb ed="X" n="0420b06"/><lb ed="R035" n="0129a03"/>乘。卽離法愛也。細簡經文。十乘意足。雖不次第。幸
<lb ed="X" n="0420b07"/><lb ed="R035" n="0129a04"/>可證明。當知離十乘法。別無入門觀矣。</p>
<lb ed="X" n="0420b08"/><lb ed="R035" n="0129a05"/><p xml:id="pX21p0420b0801">五徧爲衆經體者。此一實境界。乃千經萬論之所
<lb ed="X" n="0420b09"/><lb ed="R035" n="0129a06"/>同詮。華嚴非此。則無以顯事事無礙法界。阿含非
<lb ed="X" n="0420b10"/><lb ed="R035" n="0129a07"/>此。則無以顯寂滅涅槃。方等非此。則無以顯大乘
<lb ed="X" n="0420b11"/><lb ed="R035" n="0129a08"/>法門。般若非此。則無以顯一切種智。法華非此。則
<lb ed="X" n="0420b12"/><lb ed="R035" n="0129a09"/>無以顯一乘實相佛之知見。涅槃非此。則無以顯
<lb ed="X" n="0420b13"/><lb ed="R035" n="0129a10"/>常住佛性三德祕藏。是故一代時敎。若半若滿。若
<lb ed="X" n="0420b14"/><lb ed="R035" n="0129a11"/>權若實。究竟皆以一實境界爲體。究竟皆是指歸
<lb ed="X" n="0420b15"/><lb ed="R035" n="0129a12"/>一實境界而<anchor xml:id="nkr_note_add_0420b1501" n="0420b1501"/><anchor xml:id="beg0420b1501" n="0420b1501"/>已<anchor xml:id="end0420b1501"/>。</p>
<lb ed="X" n="0420b16"/><lb ed="R035" n="0129a13"/><p xml:id="pX21p0420b1601">六徧爲諸行體者。復有三意。一泛論四敎一十六
<lb ed="X" n="0420b17"/><lb ed="R035" n="0129a14"/>門。各有信法兩行。皆依一實境界而得成就。二別
<lb ed="X" n="0420b18"/><lb ed="R035" n="0129a15"/>論依經立行。不出四種。所謂常行三昧。常坐三昧。
<lb ed="X" n="0420b19"/><lb ed="R035" n="0129a16"/>半行半坐三昧。非行非坐三昧也。亦依一實境界
<lb ed="X" n="0420b20"/><lb ed="R035" n="0129a17"/>以爲其體。可以意知。三尅論今經又二。初先明懺
<lb ed="X" n="0420b21"/><lb ed="R035" n="0129a18"/>法。供養禮拜悔罪勸請隨喜迴向之後。或端坐稱
<lb ed="X" n="0420b22"/><lb ed="R035" n="0129b01"/>名。或旋遶誦念。則是非行非坐隨自意三昧所攝。
<lb ed="X" n="0420b23"/><lb ed="R035" n="0129b02"/>二別明二觀。於一切時一切處。隨身口意有所作
<lb ed="X" n="0420b24"/><lb ed="R035" n="0129b03"/>業。悉當觀察知唯是心等。則是歷十二緣。並可修
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0420c" n="0420c"/>
<lb ed="X" n="0420c01"/><lb ed="R035" n="0129b04"/>行二觀。亦不拘行坐也。二種觀道。正依一實境界
<lb ed="X" n="0420c02"/><lb ed="R035" n="0129b05"/>以修信解。離此別無行體。不言可知。修供養時。卽
<lb ed="X" n="0420c03"/><lb ed="R035" n="0129b06"/>念一切三寶體常遍滿無所不在。願令以此香華
<lb ed="X" n="0420c04"/><lb ed="R035" n="0129b07"/>等同法性。普熏一切諸佛刹土。施作佛事。乃至願
<lb ed="X" n="0420c05"/><lb ed="R035" n="0129b08"/>共一切衆生修行如是供養<anchor xml:id="nkr_note_add_0420c0501" n="0420c0501"/><anchor xml:id="beg0420c0501" n="0420c0501"/>已<anchor xml:id="end0420c0501"/>。漸得成就六波羅
<lb ed="X" n="0420c06"/><lb ed="R035" n="0129b09"/>蜜。四無量心。深知一切法。本來寂靜。無生無滅。一
<lb ed="X" n="0420c07"/><lb ed="R035" n="0129b10"/>味平等。離念淸淨。畢竟圓滿。豈非依一實境界而
<lb ed="X" n="0420c08"/><lb ed="R035" n="0129b11"/>修供養行耶。又一心敬禮。擬心徧禮。設非依一實
<lb ed="X" n="0420c09"/><lb ed="R035" n="0129b12"/>境界。何名一心。何能徧禮耶。又懺悔云。如是罪性。
<lb ed="X" n="0420c10"/><lb ed="R035" n="0129b13"/>但從虗妄顚倒心起。無有定實而可得者。本唯空
<lb ed="X" n="0420c11"/><lb ed="R035" n="0129b14"/>寂。願一切衆生速達心本。永滅罪根。乃至願我所
<lb ed="X" n="0420c12"/><lb ed="R035" n="0129b15"/>修一切功德。資益一切諸衆生等。同趣佛智至涅
<lb ed="X" n="0420c13"/><lb ed="R035" n="0129b16"/>槃城。豈非依一實境界而修五悔諸勝行耶。又第
<lb ed="X" n="0420c14"/><lb ed="R035" n="0129b17"/>三輪相云。如此諸數。皆從一數而起。以一爲本。如
<lb ed="X" n="0420c15"/><lb ed="R035" n="0129b18"/>是數相者。顯示一切衆生六根之聚。皆從如來藏
<lb ed="X" n="0420c16"/><lb ed="R035" n="0130a01"/>自性淸淨心一實境界而起。依一實境界。以之爲
<lb ed="X" n="0420c17"/><lb ed="R035" n="0130a02"/>本。豈非依一實境界而示三種輪相法耶。若不能
<lb ed="X" n="0420c18"/><lb ed="R035" n="0130a03"/>知一實境界。則諸行皆悉徒施。是故經云。若雜亂
<lb ed="X" n="0420c19"/><lb ed="R035" n="0130a04"/>垢心。雖復稱誦我之名字。而不名爲聞。以不能生
<lb ed="X" n="0420c20"/><lb ed="R035" n="0130a05"/>決定信解。但獲世間善報。不得廣大深妙利益。如
<lb ed="X" n="0420c21"/><lb ed="R035" n="0130a06"/>是雜亂垢心。隨其所修一切諸善。皆不能得深大
<lb ed="X" n="0420c22"/><lb ed="R035" n="0130a07"/>利益。當知未解一實境界。皆名雜亂垢心。若能解
<lb ed="X" n="0420c23"/><lb ed="R035" n="0130a08"/>知一實境界。則惟是一實。無別境界。故無雜亂。自
<lb ed="X" n="0420c24"/><lb ed="R035" n="0130a09"/>性淸淨。故無垢也。從名字無雜亂垢。乃至究竟無
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0421a" n="0421a"/>
<lb ed="X" n="0421a01"/><lb ed="R035" n="0130a10"/>雜亂垢。皆依一實境界而有進趣。是故偏爲諸行
<lb ed="X" n="0421a02"/><lb ed="R035" n="0130a11"/>體也。</p>
<lb ed="X" n="0421a03"/><lb ed="R035" n="0130a12"/><p xml:id="pX21p0421a0301">七徧爲一切法體者。經云。依一實境界故。有彼無
<lb ed="X" n="0421a04"/><lb ed="R035" n="0130a13"/>明。不了一法界。謬念思惟。現妄境界。乃至生起六
<lb ed="X" n="0421a05"/><lb ed="R035" n="0130a14"/>根六塵六識。起違順等十八種受。又云。以一切法
<lb ed="X" n="0421a06"/><lb ed="R035" n="0130a15"/>皆不能自有。但依妄心分別故有。又云。當知一切
<lb ed="X" n="0421a07"/><lb ed="R035" n="0130a16"/>諸法。悉名爲心。以義體不異。爲心所攝故。又云。一
<lb ed="X" n="0421a08"/><lb ed="R035" n="0130a17"/>切法畢竟無體。本來常空。實不生滅。如是等文。皆
<lb ed="X" n="0421a09"/><lb ed="R035" n="0130a18"/>明一實境界徧爲一切法體。當知若所占察十界
<lb ed="X" n="0421a10"/><lb ed="R035" n="0130b01"/>善惡業報。若能占察二十智品差別。一一皆以一
<lb ed="X" n="0421a11"/><lb ed="R035" n="0130b02"/>實境界爲體。離此一實境界。別無分毫能所可得。
<lb ed="X" n="0421a12"/><lb ed="R035" n="0130b03"/>能所皆是一實境界。本非能所。不必掃除能所。方
<lb ed="X" n="0421a13"/><lb ed="R035" n="0130b04"/>名無能所也。以能所本不可得。無可掃故。譬如揑
<lb ed="X" n="0421a14"/><lb ed="R035" n="0130b05"/>目。妄見二月。二月本無。不可更滅。但有一月眞耳。
<lb ed="X" n="0421a15"/><lb ed="R035" n="0130b06"/>此體卽是諸法之實。可尊可貴。此體窮盡諸法性
<lb ed="X" n="0421a16"/><lb ed="R035" n="0130b07"/>相。無不徹底。此體徧能通達諸法。無有障礙。是故
<lb ed="X" n="0421a17"/><lb ed="R035" n="0130b08"/>若識經。體。則識一切敎體。一切行體。一切法體。卽
<lb ed="X" n="0421a18"/><lb ed="R035" n="0130b09"/>識一切敎行法之宗用。以法身必具般若解脫故
<lb ed="X" n="0421a19"/><lb ed="R035" n="0130b10"/>也。二顯體竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0421a20"/><lb ed="R035" n="0130b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第三明宗</cb:mulu><p xml:id="pX21p0421a2001">○第三明宗者。前雖顯體。但是理性。理性平等。含
<lb ed="X" n="0421a21"/><lb ed="R035" n="0130b12"/>生共有。雖復指冰卽水。不復他求。欲得飮用。仍須
<lb ed="X" n="0421a22"/><lb ed="R035" n="0130b13"/>融泮。又如雖有虗空。必須梁柱綱紀一屋。方得受
<lb ed="X" n="0421a23"/><lb ed="R035" n="0130b14"/>用。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0421a2301" n="0421a2301"/><anchor xml:id="beg0421a2301" n="0421a2301"/>屋<anchor xml:id="end0421a2301"/>若無棟宇。終被風日雨露所侵。一切衆生。
<lb ed="X" n="0421a24"/><lb ed="R035" n="0130b15"/>枉于法性空中受諸苦惱。亦復如是。故顯體之後。
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0421b" n="0421b"/>
<lb ed="X" n="0421b01"/><lb ed="R035" n="0130b16"/>卽須明宗。宗者。修行之綱領。會體之急務也。提綱
<lb ed="X" n="0421b02"/><lb ed="R035" n="0130b17"/>則衆目齊張。挈領則襟袖畢至。如湯消冰。法性之
<lb ed="X" n="0421b03"/><lb ed="R035" n="0130b18"/>水斯現。如棟成屋。秘藏之室可居。今經以二種觀
<lb ed="X" n="0421b04"/><lb ed="R035" n="0131a01"/>道爲宗。一者唯心識觀。二者眞如實觀。唯心識觀
<lb ed="X" n="0421b05"/><lb ed="R035" n="0131a02"/>者。知唯妄念。無實境界。念亦生滅。無暫時住。從是
<lb ed="X" n="0421b06"/><lb ed="R035" n="0131a03"/>當得色寂三昧。眞如實觀者。思惟心性無生無滅。
<lb ed="X" n="0421b07"/><lb ed="R035" n="0131a04"/>不住見聞覺知。永離一切分別之想。展轉能入心
<lb ed="X" n="0421b08"/><lb ed="R035" n="0131a05"/>寂三昧。夫一實境界。非色非心。無明不了。妄成二
<lb ed="X" n="0421b09"/><lb ed="R035" n="0131a06"/>法。猶如揑目。妄見二月。依于妄心。分別妄色。由于
<lb ed="X" n="0421b10"/><lb ed="R035" n="0131a07"/>妄色。顯示妄心。故心與色爲增上緣。色亦與心爲
<lb ed="X" n="0421b11"/><lb ed="R035" n="0131a08"/>所緣緣。若知色惟心現。心外無色。是爲唯心識觀。
<lb ed="X" n="0421b12"/><lb ed="R035" n="0131a09"/>能得色寂三昧。色寂則心亦寂矣。若知心但有名。
<lb ed="X" n="0421b13"/><lb ed="R035" n="0131a10"/>本無生滅。是爲眞如實觀。能得心寂三昧。心寂則
<lb ed="X" n="0421b14"/><lb ed="R035" n="0131a11"/>色亦寂矣。若知色心本寂。則是觀行卽佛。從此習
<lb ed="X" n="0421b15"/><lb ed="R035" n="0131a12"/>信奢摩<anchor xml:id="nkr_note_add_0421b1501" n="0421b1501"/><anchor xml:id="beg0421b1501" n="0421b1501"/>他<anchor xml:id="end0421b1501"/>觀心。及信毗婆舍那觀心。止觀雙運。能入
<lb ed="X" n="0421b16"/><lb ed="R035" n="0131a13"/>一行三昧。見佛無數。發深廣行心。住堅信位。則是
<lb ed="X" n="0421b17"/><lb ed="R035" n="0131a14"/>相似卽佛。乃至成就無生忍者。則是分證卽佛。若
<lb ed="X" n="0421b18"/><lb ed="R035" n="0131a15"/>除一切諸障。無明夢盡。則是究竟卽佛。是知始從
<lb ed="X" n="0421b19"/><lb ed="R035" n="0131a16"/>名字。終至究竟。唯依一實境界而修二觀。唯依二
<lb ed="X" n="0421b20"/><lb ed="R035" n="0131a17"/>觀而證一實境界。可謂一乘因果。圓頓妙宗矣。三
<lb ed="X" n="0421b21"/><lb ed="R035" n="0131a18"/>明宗竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0421b22"/><lb ed="R035" n="0131b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第四辨用</cb:mulu><p xml:id="pX21p0421b2201">○第四辨用者。此經以滅罪除疑而爲力用。由迷
<lb ed="X" n="0421b23"/><lb ed="R035" n="0131b02"/>一實境界。起惑造業。感得劣報。由罪障故。妄于報
<lb ed="X" n="0421b24"/><lb ed="R035" n="0131b03"/>法而起疑惑。由疑惑故。不能依于二種觀道而滅
<pb ed="X" xml:id="X21.0370.0421c" n="0421c"/>
<lb ed="X" n="0421c01"/><lb ed="R035" n="0131b04"/>幻罪。今爲末世鈍根。先示三種輪相。破壞衆生邪
<lb ed="X" n="0421c02"/><lb ed="R035" n="0131b05"/>見疑網。轉向正道。到安隱處。復示修行懺悔方法。
<lb ed="X" n="0421c03"/><lb ed="R035" n="0131b06"/>令其求得淸淨輪相。以爲修習諸禪智慧之基。次
<lb ed="X" n="0421c04"/><lb ed="R035" n="0131b07"/>又廣明一實境界。以開圓解。正示二種觀道。以勗
<lb ed="X" n="0421c05"/><lb ed="R035" n="0131b08"/>圓行。開解則疑無不除。勗行則罪無不滅。所以三
<lb ed="X" n="0421c06"/><lb ed="R035" n="0131b09"/>忍可階。四佛可作也。又復善安慰說。令離怯弱。眞
<lb ed="X" n="0421c07"/><lb ed="R035" n="0131b10"/>實相應。離相違過。能令纖疑畢盡。進趣可期。可謂
<lb ed="X" n="0421c08"/><lb ed="R035" n="0131b11"/>徹底慈悲。勝妙方便。救度末法沈淪。令堅大乘淨
<lb ed="X" n="0421c09"/><lb ed="R035" n="0131b12"/>信。是此經之大力用也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0421c10"/><lb ed="R035" n="0131b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第五敎相</cb:mulu><p xml:id="pX21p0421c1001">○第五敎相者。此是大乘方等敎攝。引接三根。令
<lb ed="X" n="0421c11"/><lb ed="R035" n="0131b14"/>歸一實。兼令無志求出要者。亦能脫諸衰惱。生于
<lb ed="X" n="0421c12"/><lb ed="R035" n="0131b15"/>善處。蓋是無法不備。無機不收。所謂亦攝漸機一
<lb ed="X" n="0421c13"/><lb ed="R035" n="0131b16"/>切羣品。而正意則唯在圓頓也。敎相竟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0421c14"/><lb ed="R035" n="0131b17"/>
<lb ed="X" n="0421c15"/><lb ed="R035" n="0131b18"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>占察善惡業報經玄義<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0408a0601" to="#end0408a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0408b0401" to="#end0408b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0408b1001" to="#end0408b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0408c1401" to="#end0408c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0409c0701" to="#end0409c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0410c1701" to="#end0410c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0410c1702" to="#end0410c1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0410c2201" to="#end0410c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0411b1601" to="#end0411b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0412c2201" to="#end0412c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b1301" to="#end0413b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b1401" to="#end0413b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b1501" to="#end0413b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b1502" to="#end0413b1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b1601" to="#end0413b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b1701" to="#end0413b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b1702" to="#end0413b1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b1801" to="#end0413b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413b2101" to="#end0413b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0413c1901" to="#end0413c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0414a0101" to="#end0414a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0414a0701" to="#end0414a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0414b0501" to="#end0414b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0414c1201" to="#end0414c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0415b0401" to="#end0415b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0417c2301" to="#end0417c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0418a0401" to="#end0418a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0418a0501" to="#end0418a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0418a2301" to="#end0418a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0418b0401" to="#end0418b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0418b2001" to="#end0418b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">如</lem><rdg wit="#wit.orig">加</rdg></app>
<app from="#beg0418c0901" to="#end0418c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0418c1001" to="#end0418c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0420a1001" to="#end0420a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0420a2101" to="#end0420a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0420a2301" to="#end0420a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0420b1501" to="#end0420b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0420c0501" to="#end0420c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0421a2301" to="#end0421a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">屋</lem><rdg wit="#wit.orig">空</rdg></app>
<app from="#beg0421b1501" to="#end0421b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">他</lem><rdg wit="#wit.orig"><space quantity="0"/></rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0408a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0408a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0408b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0408b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0408b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0408b1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0408c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0408c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0409c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0409c0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0410c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410c1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0410c1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410c1702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0410c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0410c2201">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0411b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0411b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0412c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0412c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1502">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1702">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413b2101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0413c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0413c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0414a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0414a0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0414a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0414a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0414b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0414b0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0414c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0414c1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0415b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0415b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0417c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0417c2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0418a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0418a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0418a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0418a0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0418a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0418a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0418b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0418b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0418b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0418b2001">如【CB】，加【卍續】</note>
<note n="0418c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0418c0901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0418c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0418c1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0420a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0420a1001">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0420a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0420a2101">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0420a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0420a2301">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0420b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0420b1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0420c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0420c0501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0421a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0421a2301">屋【CB】，空【卍續】</note>
<note n="0421b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0421b1501">他【CB】，［－］【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>